HƯỚNG DẪN VẮT SỮA, BẢO QUẢN VÀ SỬ DỤNG SỮA MẸ CHO LAO ĐỘNG NỮ KHI TRỞ LẠI LÀM VIỆC

Nuôi con bằng sữa mẹ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của trẻ và người mẹ. Khi trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản, lao động nữ vẫn có thể duy trì nuôi con bằng sữa mẹ thông qua việc vắt sữa bằng tay hoặc sử dụng máy hút sữa tại nơi làm việc.

Để duy trì nguồn sữa, bảo đảm vệ sinh và sử dụng sữa mẹ vắt ra phù hợp, lao động nữ cần thực hiện đúng hướng dẫn về vắt sữa, số lần vắt sữa, dán nhãn, trữ, bảo quản và sử dụng sữa mẹ.

1. Hướng dẫn vắt sữa

Lao động nữ khi quay trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản có thể duy trì nuôi con bằng sữa mẹ bằng cách vắt sữa bằng tay hoặc máy hút sữa tại nơi làm việc.

Cách vắt sữa bằng tay

Sử dụng phương pháp này trong trường hợp phòng vắt sữa của cơ sở không đủ máy vắt sữa.

Trước mỗi lần vắt sữa, rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy. Rửa sạch và tráng nước sôi dụng cụ đựng sữa vắt ra. Thư giãn, xoa bóp bầu vú và kích thích núm vú trước khi vắt để kích thích sữa chảy ra.

Đặt ngón tay cái lên phía trên núm vú và quầng vú, ngón trỏ và các ngón còn lại ở phía dưới núm vú và quầng vú, đối diện với ngón tay cái. Ấn ngón tay cái và ngón trỏ nhẹ nhàng về phía thành ngực; ấn vào phía sau núm vú và quầng vú giữa ngón cái và ngón trỏ. Ấn vào rồi thả ra.

Tiếp tục ấn như vậy và xoay xung quanh quầng vú để sữa chảy từ các phần của bầu vú vào dụng cụ đựng sạch.

Tránh chà xát lên bề mặt da vì có thể làm trầy xước da; tránh bóp vào núm vú vì có thể chặn dòng chảy của sữa.

Vắt sữa từ một bên bầu vú trong vòng 3–5 phút cho đến khi dòng sữa dừng lại, đổi sang vắt bên kia rồi lặp lại. Một lần vắt sữa từ 20–30 phút.

Cách vắt sữa bằng máy

Có 2 loại máy là máy vắt sữa bằng tay và máy vắt sữa chạy bằng điện.

Đọc hướng dẫn sử dụng trước khi vắt sữa. Thực hành rửa tay, kích thích tiết sữa, vắt sữa và bảo quản sữa tương tự như vắt sữa bằng tay.

Cách duy trì nguồn sữa

Dành nhiều thời gian cho trẻ bú mẹ hơn trước khi phải xa trẻ và ngay sau khi về nhà.

Tăng số lần cho bú khi ở gần trẻ như tăng số lần bú đêm và vào những ngày nghỉ.

Tập vắt sữa mẹ ngay sau khi mới sinh con và ngay cả trong thời gian còn cho trẻ bú thường xuyên và bú mẹ trực tiếp.

Khi quay trở lại làm việc, lao động nữ cần vắt sữa và bảo quản sữa vắt ra trước khi đi làm để người chăm sóc trẻ có thể cho trẻ uống sữa mẹ.

Nên duy trì lịch vắt sữa tại nơi làm việc và khi đi xa nhà, bảo đảm thời gian giữa các lần vắt từ 3–4 giờ để giúp duy trì nguồn sữa và ngăn ngừa cương tức sữa.

2. Số lần vắt sữa trong ngày

Vắt sữa 3–4 giờ/lần để duy trì tiết sữa.

Mỗi lần vắt sữa từ 20–30 phút, chưa tính thời gian di chuyển đến phòng vắt, trữ sữa và vệ sinh dụng cụ.

Việc duy trì lịch vắt sữa đều đặn khi trở lại làm việc giúp lao động nữ tiếp tục duy trì nguồn sữa cho trẻ.

3. Hướng dẫn dán nhãn, trữ, bảo quản và sử dụng sữa mẹ vắt ra

Trữ sữa mẹ sau khi vắt

Sau khi vắt, trữ sữa vào dụng cụ đựng sạch và có nắp đậy hoặc các túi trữ sữa chuyên dụng.

Không nên trữ vào bình sữa vì không an toàn, khó làm sạch và dễ bị nhiễm khuẩn.

Dán nhãn sữa mẹ vắt ra

Dán nhãn trên hũ đựng sữa vắt ra hoặc ghi trực tiếp lên túi trữ sữa chuyên dụng, gồm các nội dung:

Họ tên nữ lao động vắt sữa, ngày vắt, giờ vắt.

Sữa mẹ vắt ra cần được bảo quản theo hướng dẫn dưới đây.

Bảng 3. Hướng dẫn bảo quản sữa mẹ vắt ra

Cách sử dụng sữa mẹ đã vắt ra

Trước khi cho trẻ ăn cần rã đông và làm ấm sữa.

Rã đông sữa mẹ

Chuyển sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát cho đỡ đông. Sau đó để ở nhiệt độ thường cho tan hết đá, lắc đều sữa rồi làm ấm sữa.

Dùng sữa trong vòng 24 giờ kể từ khi rã đông hoàn toàn.

Làm ấm sữa mẹ

Ngâm sữa trong nước nóng vài phút, khi sữa ấm lên là được.

Không đun lại sữa và không dùng lò vi sóng.

Nên sử dụng sữa đã làm ấm trong vòng 4 giờ.

Xử lý sữa trẻ bú thừa

Sữa bú thừa chỉ dùng trong vòng 2 giờ, sau đó phải đổ bỏ. Do đó, chỉ lấy lượng sữa vừa đủ từ dụng cụ chứa sạch có nắp sang cốc cho trẻ ăn.

Cho trẻ uống sữa vắt ra bằng cốc và thìa.

Duy trì nuôi con bằng sữa mẹ khi trở lại làm việc

Trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản không đồng nghĩa với việc phải ngừng nuôi con bằng sữa mẹ. Việc chủ động tập vắt sữa, duy trì thời gian vắt sữa hợp lý và thực hiện đúng quy trình trữ, bảo quản, rã đông và sử dụng sữa mẹ sẽ giúp người mẹ tiếp tục duy trì nguồn sữa cho trẻ khi phải xa con trong thời gian làm việc.

Người mẹ nên chủ động sắp xếp thời gian, chuẩn bị dụng cụ vắt và trữ sữa phù hợp, đồng thời duy trì cho trẻ bú trực tiếp khi ở gần trẻ để hỗ trợ duy trì nguồn sữa.

Đồng hành cùng mẹ trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ

Nuôi con bằng sữa mẹ là một hành trình cần sự chuẩn bị, kiên trì và hỗ trợ phù hợp. Đặc biệt khi người mẹ trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản, việc biết cách vắt sữa, duy trì nguồn sữa, bảo quản và sử dụng sữa mẹ đúng cách sẽ giúp mẹ tiếp tục duy trì nguồn sữa quý giá cho trẻ.

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc với đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh có kinh nghiệm trong lĩnh vực sản khoa, sơ sinh và nhi khoa luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ các bà mẹ trong quá trình mang thai, sinh con, chăm sóc sau sinh và nuôi con bằng sữa mẹ.

Khi gặp khó khăn trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ như chưa biết cách vắt sữa, khó duy trì nguồn sữa, cương tức vú hoặc cần được hướng dẫn chăm sóc mẹ và bé sau sinh, mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.

Thông tin liên hệ và đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com

Tài liệu tham khảo: Bộ Y tế (2021). Quyết định số 5175/QĐ-BYT ngày 09/11/2021 về việc phê duyệt tài liệu “Hướng dẫn triển khai phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc”