CHỦ ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH SỞI – BẢO VỆ SỨC KHỎE CẢ GIA ĐÌNH
Bệnh Sởi là bệnh truyền nhiễm do vi rút gây ra, có khả năng lây lan rất nhanh. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi chưa có miễn dịch, đặc biệt đáng lưu ý ở trẻ nhỏ. Tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất để chủ động phòng bệnh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan mạnh. Người mắc sởi có thể gặp các biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy nặng và mất nước, viêm não, tổn thương mắt; một số trường hợp nặng có thể tử vong. Nguy cơ biến chứng cao hơn ở trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch và người suy dinh dưỡng.
Bệnh sởi lây truyền như thế nào?
Vi rút sởi lây chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc thở, làm phát tán vi rút vào không khí. Vi rút có thể tồn tại trong không khí hoặc trên bề mặt bị nhiễm tới khoảng 2 giờ, vì vậy bệnh rất dễ lây lan tại gia đình, trường học, nhà trẻ và những nơi tập trung đông người.
Đáng lưu ý, người mắc sởi có khả năng lây truyền bệnh từ khoảng 4 ngày trước đến 4 ngày sau khi phát ban. Điều này có nghĩa người bệnh có thể làm lây nhiễm cho người khác ngay cả khi chưa xuất hiện ban sởi điển hình.
Ai có nguy cơ mắc bệnh sởi?
Bất kỳ người nào chưa có miễn dịch đều có thể mắc sởi.
Trong đó cần đặc biệt lưu ý trẻ chưa được tiêm vắc xin hoặc tiêm chưa đủ liều, trẻ nhỏ, người có hệ miễn dịch suy giảm và người sống, sinh hoạt trong môi trường đông người.
Vì vậy, cha mẹ nên chủ động kiểm tra lịch sử tiêm chủng của trẻ, không để trẻ bỏ lỡ các mũi vắc xin phòng sởi theo khuyến cáo.
Dấu hiệu nhận biết bệnh sởi
Ở giai đoạn đầu, bệnh sởi thường biểu hiện bằng sốt, ho, chảy nước mũi, mắt đỏ và chảy nước mắt. Một số trường hợp có thể xuất hiện các đốm trắng nhỏ trong niêm mạc má.
Sau khoảng 3–5 ngày kể từ khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên, ban thường bắt đầu ở vùng mặt và cổ, sau đó lan dần xuống thân mình, tay, chân. Ban thường tồn tại vài ngày rồi mờ dần.
Khi trẻ có biểu hiện sốt kèm ho, chảy nước mũi, đỏ mắt và phát ban, cha mẹ không nên tự chẩn đoán hoặc tự điều trị tại nhà kéo dài. Cần liên hệ với cơ sở y tế để được hướng dẫn cách đưa trẻ đi khám phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho những người xung quanh.
Không chủ quan với biến chứng của bệnh sởi
Sởi không đơn thuần là bệnh “sốt rồi phát ban”. Các biến chứng có thể bao gồm viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy nặng và mất nước, viêm não, tổn thương mắt và suy dinh dưỡng. WHO cũng lưu ý nhiễm vi rút sởi có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc các nhiễm trùng khác trong một thời gian sau khi khỏi bệnh.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có những biểu hiện bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở hoặc thở nhanh, li bì, bỏ bú/bỏ ăn, dấu hiệu mất nước, co giật hoặc tình trạng toàn thân xấu đi để được đánh giá và xử trí kịp thời.
Tiêm vắc xin – biện pháp quan trọng để phòng bệnh sởi
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh sởi. Điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, giảm triệu chứng, bảo đảm dinh dưỡng, bù nước và xử trí các biến chứng khi xảy ra. Tiêm chủng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh.
WHO khuyến cáo trẻ cần được tiêm 2 liều vắc xin có thành phần sởi để bảo đảm khả năng bảo vệ. Lịch tiêm cụ thể có thể khác nhau tùy chương trình tiêm chủng và tình hình dịch tễ; vì vậy cha mẹ cần thực hiện theo lịch tiêm chủng hiện hành và hướng dẫn của cơ quan y tế. WHO cho biết hai liều vắc xin có thành phần sởi có thể bảo vệ khoảng 97% trước bệnh sởi.
Nếu trẻ đã bỏ lỡ hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng, cha mẹ nên mang sổ/phiếu tiêm chủng đến cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra và tư vấn tiêm bù phù hợp, thay vì tự xác định lịch tiêm.
Chủ động phòng, chống bệnh sởi ngay từ gia đình
Bên cạnh tiêm chủng, mỗi gia đình cần duy trì vệ sinh cá nhân và môi trường sống: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng; bảo đảm chế độ dinh dưỡng phù hợp và hạn chế tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc sởi.
Nếu nghi ngờ trẻ mắc sởi, cha mẹ nên liên hệ trước với cơ sở y tế và thông báo các triệu chứng để được hướng dẫn. Việc này giúp cơ sở y tế chủ động bố trí tiếp nhận, hạn chế để người nghi mắc sởi tiếp xúc với nhiều người tại khu vực chờ khám. WHO cũng khuyến cáo người nghi mắc sởi liên hệ với cơ sở y tế sớm để được hướng dẫn đánh giá phù hợp.
Chủ động tiêm chủng – phát hiện sớm – chăm sóc đúng – hạn chế lây nhiễm là những biện pháp thiết thực để bảo vệ trẻ em, gia đình và cộng đồng trước bệnh sởi.
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc – Đồng hành chăm sóc sức khỏe trẻ em
Khi trẻ có biểu hiện sốt, ho, chảy nước mũi, đỏ mắt, phát ban hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ mắc sởi, cha mẹ cần theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc cung cấp dịch vụ khám, điều trị và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu trong lĩnh vực Sản khoa – Nhi khoa, dịch vụ tiêm chủng an toàn với quy trình chuẩn, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm và hệ thống theo dõi sau tiêm chặt chẽ.
Khám sàng lọc trước tiêm bởi bác sĩ chuyên khoa
Tư vấn lịch tiêm phù hợp theo từng độ tuổi
Theo dõi và xử trí kịp thời các phản ứng sau tiêm
Đảm bảo chất lượng vắc xin và quy trình bảo quản nghiêm ngặt
Tiêm chủng hôm nay vì một tương lai khỏe mạnh và hạnh phúc mai sau.
Thông tin liên hệ và đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com
Nguồn: Trung tâm truyền thông – Giáo dục sức khỏe Trung ương
