NHẬN BIẾT VÀ XỬ TRÍ ĐÚNG CÁCH KHI NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM TẠI GIA ĐÌNH
Ngộ độc thực phẩm, còn gọi là ngộ độc thức ăn hay trúng thực, là tình trạng gây ra do ăn, uống phải thức ăn, nước uống bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc hay những loại thực phẩm bị biến chất, ôi thiu, có chất bảo quản, chất phụ gia… Bệnh có thể gây nguy hại đến sức khỏe của con người và sẽ khỏe hơn sau vài ngày được điều trị.
Nhận biết sớm các dấu hiệu và xử trí đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế mất nước, các biến chứng nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe người bệnh.
Viện Dinh dưỡng quốc gia: Nhận biết các dấu hiệu và biết cách xử trí phù hợp khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại gia đình.
Ngộ độc thực phẩm có những dấu hiệu nào?
Các triệu chứng ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện sau khi ăn hoặc uống thực phẩm không an toàn, với thời điểm và mức độ khác nhau tùy nguyên nhân.
Một số biểu hiện thường gặp gồm:
Buồn nôn, nôn;
Đau bụng;
Tiêu chảy, đi ngoài nhiều lần;
Mệt mỏi, chóng mặt;
Có thể kèm theo sốt.
Bên cạnh các triệu chứng tiêu hóa thông thường, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như khó thở, tím tái, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê, dấu hiệu mất nước nặng hoặc tình trạng toàn thân diễn biến xấu.
Đối với trẻ nhỏ, nguy cơ mất nước và diễn biến nặng có thể xảy ra nhanh hơn, vì vậy cha mẹ cần theo dõi sát tình trạng của trẻ.
Cần làm gì khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm?
Khi một hoặc nhiều người trong gia đình xuất hiện các triệu chứng bất thường sau khi cùng sử dụng một loại thực phẩm, cần nghĩ đến khả năng ngộ độc thực phẩm và xử trí phù hợp:
Ngừng sử dụng ngay thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc.
Bù nước và điện giải: Khi người bệnh nôn hoặc tiêu chảy, cần chú ý bù lượng nước và điện giải bị mất. Có thể sử dụng dung dịch Oresol và phải pha, sử dụng đúng hướng dẫn.
Không tự ý gây nôn cho trẻ nhỏ hoặc người có rối loạn ý thức, vì có thể làm tăng nguy cơ sặc chất nôn vào đường thở. Không nên áp dụng biện pháp gây nôn một cách tùy tiện khi chưa xác định được nguyên nhân ngộ độc.
Không tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy, đặc biệt đối với trẻ em, khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Than hoạt tính không nên được sử dụng tùy tiện tại nhà. Việc sử dụng cần phù hợp với loại chất độc, thời điểm ngộ độc, tình trạng người bệnh và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Theo dõi sát tình trạng người bệnh. Nếu các triệu chứng nặng lên, nôn nhiều, tiêu chảy nhiều, không uống được, có dấu hiệu mất nước hoặc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nghiêm trọng nào, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
Khi nào cần đưa người bệnh đi cấp cứu?
Không nên trì hoãn việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi xuất hiện một trong các tình trạng như:
Khó thở, tím tái;
Co giật, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức;
Nôn liên tục hoặc nôn ra máu;
Đi ngoài nhiều lần, phân có máu;
Đau bụng dữ dội;
Không uống được hoặc có biểu hiện mất nước;
Sốt cao hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh;
Trẻ nhỏ, đặc biệt khi nôn và tiêu chảy nhiều;
Nhiều người cùng xuất hiện triệu chứng sau khi ăn chung một loại thực phẩm.
Việc thăm khám và xử trí kịp thời giúp xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ ngộ độc và hạn chế các biến chứng có thể xảy ra.
Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm ngay từ gia đình
Phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Mỗi gia đình cần duy trì những nguyên tắc an toàn thực phẩm trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thức ăn:
Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và còn hạn sử dụng.
Không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu, biến chất, màu sắc hoặc mùi vị bất thường.
Ăn chín, uống chín; chế biến thực phẩm đúng cách.
Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ và điều kiện phù hợp; hạn chế để thức ăn đã chế biến ở nhiệt độ thường trong thời gian kéo dài.
Rửa tay sạch trước khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Giữ sạch dụng cụ, bề mặt chế biến; hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã nấu chín.
Chủ động nhận biết – xử trí đúng – bảo vệ sức khỏe gia đình
Ngộ độc thực phẩm có thể từ những biểu hiện tiêu hóa nhẹ đến tình trạng nặng, đe dọa sức khỏe và tính mạng. Vì vậy, không chủ quan, không tự ý áp dụng các biện pháp xử trí thiếu căn cứ, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.
Khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, hãy theo dõi sát tình trạng người bệnh và liên hệ nhân viên y tế hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường.
BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC – Đồng hành cùng sức khỏe mẹ và bé.
Nguồn tham khảo: Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế; Viện Dinh dưỡng Quốc gia.
Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
