Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi là kỹ thuật quan trọng trong chăm sóc trước sinh, giúp khảo sát hình thái học thai nhi, phát hiện các bất thường cấu trúc và phần phụ của thai, từ đó hỗ trợ chẩn đoán chuyên sâu, hội chẩn chuyên khoa và tư vấn tiền sản. Đây là một trong những mốc thăm khám rất quan trọng mà thai phụ không nên bỏ qua.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi là gì? Khi nào cần thực hiện?

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi là gì?

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi là kỹ thuật siêu âm nhằm khảo sát hình thái học thai nhi, đánh giá cấu trúc các cơ quan của thai và phần phụ, qua đó phát hiện các bất thường bẩm sinh nếu có. Mục tiêu chính của kỹ thuật này không chỉ là nhận diện bất thường hình thái mà còn giúp bác sĩ xây dựng chiến lược chẩn đoán chuyên sâu về di truyền, hội chẩn chuyên khoa và tư vấn tiền sản phù hợp cho thai phụ.

Đây là kỹ thuật có ý nghĩa rất lớn trong quản lý thai kỳ, đặc biệt ở các mốc tuổi thai quan trọng hoặc ở nhóm thai phụ có yếu tố nguy cơ cao.

Khi nào cần siêu âm tầm soát dị tật thai nhi?

Theo nội dung chuyên môn chị cung cấp, siêu âm tầm soát dị tật thai nhi thường được chỉ định ở các mốc:

Thai 18–22 tuần

Đây là giai đoạn quan trọng để khảo sát hình thái học thai nhi tương đối đầy đủ. Nhiều bất thường cấu trúc của thai có thể được phát hiện ở thời điểm này.

Thai 28–32 tuần

Ở giai đoạn này, siêu âm tiếp tục giúp đánh giá sự phát triển của thai, khảo sát thêm các cơ quan và theo dõi các bất thường đã phát hiện hoặc nghi ngờ trước đó.

Những ai cần siêu âm tầm soát dị tật thai nhi?

Bên cạnh mốc tuổi thai thường quy, kỹ thuật này đặc biệt quan trọng ở các trường hợp:

Có tiền sử thai hoặc con có bất thường bẩm sinh

Thai phụ từng có thai hoặc con có bất thường bẩm sinh, bất thường gen hoặc bất thường nhiễm sắc thể cần được theo dõi chặt chẽ hơn trong thai kỳ hiện tại.

Đã phát hiện bất thường từ quý 1

Nếu siêu âm quý đầu thai kỳ đã ghi nhận dấu hiệu nghi ngờ bất thường hình thái, bác sĩ sẽ chỉ định khảo sát chuyên sâu hơn ở quý hai hoặc quý ba.

Nghi ngờ thai bất thường hoặc thai chậm phát triển trong tử cung

Khi có dấu hiệu nghi ngờ, siêu âm tầm soát dị tật đóng vai trò quan trọng trong đánh giá hình thái và sức khỏe thai nhi.

Thai phụ nguy cơ cao nào cần lưu ý?

Một số thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao bất thường bẩm sinh gồm:

Mẹ trên 35 tuổi

Tuổi mẹ cao là một trong những yếu tố khiến thai kỳ cần được theo dõi kỹ hơn.

Mẹ đái tháo đường thai kỳ

Đái tháo đường thai kỳ có thể liên quan đến một số nguy cơ đối với thai nhi nên cần được tầm soát phù hợp.

Thai IVF

Thai kỳ có được nhờ hỗ trợ sinh sản thường được theo dõi kỹ hơn về hình thái và sự phát triển của thai.

Đa thai

Thai đôi hoặc đa thai cần đánh giá kỹ vì quản lý thai kỳ phức tạp hơn thai đơn.

Tiếp xúc với teratogen

Thai phụ có tiếp xúc với yếu tố gây quái thai cần được khảo sát cẩn thận theo chỉ định chuyên môn.

Test sàng lọc lệch bội nguy cơ cao

Kết quả sàng lọc lệch bội nguy cơ cao là cơ sở để bác sĩ chỉ định đánh giá hình thái học kỹ hơn.

BMI trên 30 hoặc tăng khoảng sáng sau gáy

Đây cũng là những tình huống cần lưu ý trong theo dõi hình thái thai.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi khảo sát những gì?

Đây là câu hỏi được nhiều thai phụ quan tâm. Theo quy trình chuyên môn, siêu âm sẽ đánh giá khá toàn diện.

Xác định ngôi thai, thế thai, tim thai, số lượng thai và bánh rau

Đây là những nội dung cơ bản giúp bác sĩ có cái nhìn tổng quát về thai kỳ tại thời điểm siêu âm.

Đánh giá các chỉ số sinh trắc học thai nhi

Bao gồm: Đường kính lưỡng đỉnh; Chu vi đầu; Chu vi bụng; Chiều dài xương đùi; Ước lượng cân nặng thai

Những chỉ số này giúp đánh giá sự phát triển của thai.

Đánh giá lượng nước ối

Bác sĩ có thể đo chỉ số ối 4 góc hoặc góc ối sâu nhất để nhận định tình trạng nước ối.

Đánh giá cử động thai

Cử động thai là một trong những dấu hiệu phản ánh tình trạng sống và hoạt động của thai tại thời điểm khảo sát.

Khảo sát chi tiết hình thái thai nhi và phần phụ

Kỹ thuật có thể khảo sát: Đầu, Mặt, Cổ, Phổi, Cơ hoành, Dạ dày, Gan, Túi mật, Thận, Ruột, Bàng quang, Tứ chi, Cột sống, Bánh rau, Dây rốn 3 mạch máu, Vị trí cắm của dây rốn

Ngoài ra, vị trí rau thai so với lỗ trong cổ tử cung và cấu trúc bánh rau cũng được đánh giá cẩn thận.

Ghi nhận u xơ tử cung hoặc khối u phần phụ nếu có

Đây là những thông tin quan trọng giúp bác sĩ theo dõi thai kỳ toàn diện hơn.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi có lợi ích gì?

Kỹ thuật này mang lại nhiều giá trị quan trọng trong quản lý thai kỳ.

Phát hiện sớm bất thường cấu trúc thai

Đây là lợi ích lớn nhất, giúp thai phụ và bác sĩ có thêm thông tin để theo dõi và can thiệp phù hợp.

Hỗ trợ chẩn đoán chuyên sâu về di truyền

Khi có dấu hiệu nghi ngờ, siêu âm tầm soát dị tật là một bước quan trọng để định hướng các xét nghiệm chuyên sâu hơn.

Hỗ trợ hội chẩn và tư vấn tiền sản

Kết quả siêu âm giúp bác sĩ tư vấn thai phụ rõ hơn về tình trạng thai, tiên lượng và hướng xử trí tiếp theo.

Theo dõi sức khỏe thai nhi

Ngoài khảo sát hình thái, kỹ thuật còn giúp đánh giá các chỉ số phát triển, nước ối, bánh rau và phần phụ thai.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi có an toàn không?

Kỹ thuật này không có chống chỉ định và không có tai biến. Đây là phương pháp thăm khám không xâm lấn, được sử dụng rộng rãi trong sản khoa.

Tuy nhiên, trước khi bắt đầu siêu âm, bác sĩ sẽ tư vấn cho thai phụ về lợi ích cũng như những hạn chế của siêu âm quý hai, để người bệnh hiểu đúng giá trị của kỹ thuật này.

Thai phụ cần chuẩn bị gì trước khi siêu âm?

Đi tiểu sạch trước khi siêu âm

Thai phụ thường được yêu cầu đi tiểu sạch để tránh cảm giác buồn tiểu trong khi siêu âm và tránh bàng quang căng làm chèn ép, gây khó đánh giá thai. Ngoại lệ là trường hợp nghi ngờ rau bám thấp.

Mang theo phiếu chỉ định và kết quả trước đó nếu có

Thai phụ nên mang theo các kết quả siêu âm cũ, xét nghiệm liên quan hoặc hồ sơ thai kỳ để bác sĩ đối chiếu.

Cung cấp đầy đủ tiền sử sản khoa và bệnh lý

Bác sĩ sẽ khai thác:

• Tiền sử lần mang thai hiện tại

• Tiền sử các lần mang thai trước

• Tiền sử bệnh lý của mẹ

• Tiền sử bất thường thai trong gia đình

• Kỳ kinh cuối

• Các triệu chứng liên quan

• Kết quả siêu âm và xét nghiệm trước đó nếu có

Quy trình siêu âm tầm soát dị tật thai nhi diễn ra như thế nào?

Thời gian thực hiện thường khoảng 10–30 phút, tùy tình trạng thai và mức độ khảo sát.

Bước 1: Thai phụ nằm đúng tư thế

Người bệnh nằm trên giường, phần thân trên hơi cao và kê đầu bằng gối mềm để tạo sự thoải mái trong quá trình siêu âm.

Bước 2: Sử dụng đầu dò phù hợp

Bác sĩ thường sử dụng đầu dò convex, kết hợp các chế độ siêu âm 2D hoặc 4D tùy mục tiêu khảo sát.

Bước 3: Khảo sát tổng quát và chi tiết

Bác sĩ thực hiện các lát cắt tiêu chuẩn để đánh giá:

• Ngôi thai, thế thai

• Tim thai

• Số lượng thai

• Bánh rau

• Các chỉ số sinh trắc học

• Lượng nước ối

• Cử động thai

• Hình thái thai và phần phụ

Bước 4: Lưu hình ảnh và đọc kết quả

Hình ảnh được chuyển lên hệ thống PACS hoặc in ảnh. Bác sĩ đọc kết quả và nhân viên hỗ trợ nhập nội dung kết quả siêu âm.

Bước 5: Kết thúc thăm khám

Sau khi siêu âm xong, thai phụ được hướng dẫn ngồi dậy, lau gel và chờ nhận kết quả nếu cần.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi mất bao lâu?

Thời gian thực hiện thường khoảng 10–30 phút. Trong một số trường hợp, nếu tư thế thai khó khảo sát hoặc cần đánh giá kỹ hơn, thời gian có thể thay đổi.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi có phát hiện được tất cả bất thường không?

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi có giá trị rất quan trọng trong phát hiện bất thường hình thái. Tuy nhiên, đây là kỹ thuật hỗ trợ chẩn đoán và còn có những giới hạn nhất định phụ thuộc vào tuổi thai, tư thế thai, điều kiện khảo sát và đặc điểm của từng loại bất thường. Vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm các thăm dò chuyên sâu khác.

Lưu ý: Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và thăm dò cận lâm sàng chỉ có vai trò hỗ trợ chẩn đoán. Việc chỉ định thực hiện, đọc kết quả và chẩn đoán xác định sẽ do bác sĩ quyết định trên cơ sở thăm khám lâm sàng, khai thác bệnh sử, đánh giá toàn trạng và tổng hợp các kết quả liên quan.

Khi nào thai phụ nên đi khám để được chỉ định siêu âm?

Thai phụ nên khám thai định kỳ đúng hẹn, đặc biệt ở các mốc:

• 18–22 tuần

• 28–32 tuần

Ngoài ra, nên đi khám sớm hơn nếu:

• Có kết quả sàng lọc bất thường

• Có tiền sử thai hoặc con bất thường bẩm sinh

• Có bệnh lý thai kỳ

• Có nghi ngờ thai bất thường hoặc thai chậm phát triển

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, siêu âm tầm soát dị tật thai nhi được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn phù hợp, với hệ thống máy siêu âm 2D, 4D và đầu dò chuyên dụng, hỗ trợ khảo sát hình thái thai nhi và phần phụ theo chỉ định chuyên môn. Thai phụ sẽ được tư vấn trước siêu âm, hướng dẫn chuẩn bị và theo dõi thai kỳ phù hợp sau khi có kết quả.

Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi là một mốc khám thai rất quan trọng, giúp phát hiện sớm bất thường và hỗ trợ quản lý thai kỳ tốt hơn. Thai phụ không nên bỏ qua các mốc siêu âm quan trọng, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đã có dấu hiệu nghi ngờ bất thường từ trước.

Thai phụ nên khám thai định kỳ và thực hiện siêu âm tầm soát dị tật thai nhi đúng mốc để được đánh giá hình thái thai, phát hiện sớm bất thường và nhận tư vấn tiền sản kịp thời. Khi cần thăm khám, thai phụ có thể đến Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc để được bác sĩ tư vấn và chỉ định phù hợp.

Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo:

Bộ y tế (2026), Quyết định 622/QĐ-BYT ngày11/3/2026 ban hành tài liệu chuyên môn “hướng dẫn quy trình kỹ thuật về chẩn đoán hình ảnh thuộc chương điện quang – tập 1