PHÒNG BỆNH DẠI – CHỦ ĐỘNG TIÊM PHÒNG ĐỂ BẢO VỆ TÍNH MẠNG
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính cực kỳ nguy hiểm do virus dại gây ra, lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với da tổn thương, niêm mạc. Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tuy nhiên hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng tiêm vắc xin và xử trí đúng sau phơi nhiễm.
Theo báo cáo của hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm Bộ Y tế, trong năm 2025 cả nước ghi nhận 67 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại 19 tỉnh, thành phố thuộc cả 4 khu vực trên toàn quốc. So với cùng kỳ năm 2024, số ca tử vong do bệnh Dại tuy có giảm nhưng vẫn ở mức cao.
Các địa phương ghi nhận nhiều trường hợp tử vong gồm Gia Lai (8 ca), Đắk Lắk (7 ca), Tây Ninh (7 ca), Đồng Nai (6 ca), Lâm Đồng (5 ca). Một trong những nguyên nhân chủ yếu là người dân bị chó, mèo cắn nhưng chủ quan không đi tiêm phòng bệnh Dại dẫn đến tử vong.
Hiện nay, bệnh dại vẫn lưu hành tại nhiều địa phương, đặc biệt trong mùa hè – thời điểm trẻ em thường xuyên vui chơi ngoài trời và tăng nguy cơ tiếp xúc với chó, mèo.
Bệnh dại lây truyền như thế nào?
Virus dại tồn tại trong nước bọt của động vật mắc bệnh, thường gặp nhất là chó và mèo chưa được tiêm phòng đầy đủ. Người có thể bị nhiễm virus khi:
+ Bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn
+ Bị cào gây trầy xước da
+ Bị liếm vào vết thương hở hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus di chuyển theo hệ thần kinh lên não và gây tổn thương thần kinh trung ương nghiêm trọng.
Dấu hiệu nhận biết bệnh dại ở người
Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy vị trí và mức độ phơi nhiễm. Khi phát bệnh, người bệnh có thể xuất hiện:
+ Sợ nước
+ Sợ gió
+ Kích thích, vật vã
+ Co giật
+ Liệt
+ Khó thở
+ Rối loạn ý thức
Khi đã lên cơn dại, khả năng cứu sống hầu như không còn.
Xử trí đúng ngay sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào
Khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương, cần thực hiện ngay các bước sau:
Rửa sạch vết thương càng sớm càng tốt
Rửa kỹ dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất 15 phút
Sử dụng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp
Không băng kín vết thương
Việc làm sạch đúng cách giúp giảm đáng kể lượng virus tại vị trí phơi nhiễm.
Đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng
Người bị phơi nhiễm cần được bác sĩ đánh giá nguy cơ để chỉ định:
Tiêm vắc xin phòng dại
Tiêm huyết thanh kháng dại trong các trường hợp cần thiết
Tiêm phòng càng sớm hiệu quả bảo vệ càng cao.
Không tự điều trị bằng phương pháp dân gian
Không sử dụng: Thuốc nam, Đắp lá, Mẹo dân gian, Tự ý dùng thuốc tại nhà
Các biện pháp này không có tác dụng phòng bệnh dại và có thể làm chậm thời gian điều trị đúng.
Những đối tượng nên tiêm vắc xin phòng dại dự phòng
Một số nhóm nguy cơ cao được khuyến cáo tiêm phòng trước phơi nhiễm gồm:
+ Nhân viên thú y
+ Người chăm sóc, nuôi dưỡng chó mèo
+ Người làm việc tại phòng xét nghiệm
+ Người thường xuyên tiếp xúc động vật
+ Người sinh sống tại khu vực lưu hành bệnh dại
Tiêm dự phòng giúp cơ thể chủ động tạo miễn dịch bảo vệ trước nguy cơ phơi nhiễm.
Tiêm huyết thanh kháng dại khi nào?
Huyết thanh kháng dại thường được chỉ định trong các trường hợp:
+ Vết cắn sâu, nhiều vị trí
+ Vết thương vùng đầu, mặt, cổ, tay
+ Tổn thương gần thần kinh trung ương
+ Động vật nghi mắc dại hoặc không theo dõi được
Việc sử dụng huyết thanh cần thực hiện tại cơ sở y tế theo đúng chỉ định chuyên môn.
Một số phản ứng có thể gặp sau tiêm vắc xin phòng dại
Sau tiêm, người tiêm có thể gặp một số phản ứng nhẹ như: Đau hoặc sưng tại chỗ tiêm, Sốt nhẹ, Mệt mỏi, Đau đầu …
Các biểu hiện này thường tự cải thiện sau thời gian ngắn. Nếu có dấu hiệu bất thường cần liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn.
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc triển khai tiêm vắc xin phòng dại
Hiện nay, Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc triển khai dịch vụ tư vấn và tiêm chủng nhiều loại vắc xin cho trẻ em và người dân tại Đơn nguyên Tiêm chủng, trong đó có vắc xin phòng bệnh Dại, đáp ứng nhu cầu tiêm phòng trước và sau phơi nhiễm, góp phần chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
+ Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm
+ Tư vấn phác đồ tiêm phù hợp
+ Theo dõi an toàn sau tiêm
+ Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi tại nhà
Bệnh viện khuyến cáo người dân không chủ quan với bất kỳ vết cắn hoặc vết cào nào từ động vật, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Chủ động phòng bệnh dại để bảo vệ cộng đồng
Để phòng bệnh dại hiệu quả, mỗi gia đình cần:
- Tiêm phòng dại định kỳ cho chó, mèo
- Không thả rông vật nuôi
- Theo dõi động vật sau khi cắn người
- Hướng dẫn trẻ tránh tiếp xúc động vật lạ
- Đưa người bị phơi nhiễm đến cơ sở y tế ngay lập tức
Tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh dại, bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc luôn đồng hành cùng người dân trong công tác phòng chống bệnh dại và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tài liệu tham khảo: Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại, giai đoạn 2022-2030 ban hành kèm theo Quyết định số 2151/QĐ-TTg ngày 21/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Thông tin liên hệ và đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Phòng khám Sản Nhi: 394 Mê Linh, Phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ
Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com
Fanpage | Zalo | Tiktok: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
