Chăm sóc mắt trẻ sơ sinh đúng cách giúp phòng viêm mắt và bảo vệ thị lực cho bé

Vì sao cần chăm sóc mắt trẻ sơ sinh đúng cách?

Mắt trẻ sơ sinh còn rất nhạy cảm do cấu trúc giải phẫu và chức năng sinh lý chưa hoàn thiện. Trong những ngày đầu sau sinh, niêm mạc mắt của trẻ dễ bị kích ứng hoặc nhiễm khuẩn nếu không được vệ sinh và chăm sóc đúng cách.

Một số vấn đề thường gặp ở mắt trẻ sơ sinh bao gồm viêm kết mạc sơ sinh, tắc lệ đạo hoặc dịch tiết ở mắt. Vì vậy, việc chăm sóc mắt đúng phương pháp ngay từ những ngày đầu đời đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực và phòng ngừa các bệnh lý nhiễm khuẩn ở trẻ.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế Việt Nam, chăm sóc mắt cho trẻ sơ sinh cần được thực hiện nhẹ nhàng, đảm bảo vệ sinh và hạn chế sử dụng các dung dịch hoặc thuốc khi không có chỉ định chuyên môn.

Chăm sóc mắt trẻ sơ sinh ngay sau khi chào đời

Ngay sau khi trẻ được sinh ra, mắt trẻ có thể còn dính dịch ối hoặc dịch tiết từ quá trình chuyển dạ. Trong quá trình chăm sóc ban đầu, nhân viên y tế sẽ lau sạch dịch ở mắt khi tiến hành lau khô toàn thân cho trẻ.

Việc lau khô thường được thực hiện theo trình tự từ trên xuống dưới, bắt đầu từ mắt, sau đó đến mũi, miệng, mặt và các vùng cơ thể khác. Quy trình này giúp loại bỏ dịch tiết, giữ vệ sinh cho trẻ và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

Theo khuyến cáo hiện nay, không cần sử dụng thường quy thuốc hoặc dung dịch tra mắt cho tất cả trẻ sơ sinh.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt như khi người mẹ có nguy cơ nhiễm lậu cầu hoặc Chlamydia trachomatis, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc mỡ tra mắt như Tetracyclin 1% hoặc Erythromycin 0,5%. Thuốc được tra vào túi kết mạc mí dưới của mắt nhằm phòng ngừa viêm kết mạc do vi khuẩn lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh.

Cách vệ sinh mắt trẻ sơ sinh trong những ngày đầu

Trong những ngày sau sinh, việc chăm sóc mắt trẻ thường được thực hiện kết hợp trong quá trình tắm và vệ sinh cơ thể cho trẻ.

Cha mẹ có thể vệ sinh mắt cho trẻ theo các bước sau:

• Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch trước khi chăm sóc trẻ.

• Sử dụng khăn mềm hoặc gạc sạch để lau nhẹ vùng mắt và mặt cho trẻ.

• Lau nhẹ nhàng từ góc trong ra ngoài để tránh đưa vi khuẩn vào mắt.

Theo hướng dẫn chuyên môn, không cần sử dụng thường quy nước muối sinh lý hoặc các dung dịch tra mắt nếu mắt trẻ hoàn toàn bình thường. Việc hạn chế sử dụng các dung dịch không cần thiết giúp tránh kích ứng và bảo vệ niêm mạc mắt còn rất nhạy cảm của trẻ.

Xử trí khi trẻ sơ sinh có ghèn hoặc dịch tiết ở mắt

Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh có thể xuất hiện ghèn mắt hoặc dịch tiết nhẹ do tắc tuyến lệ hoặc do bụi bẩn.

Khi đó, cha mẹ có thể vệ sinh mắt cho trẻ bằng cách sử dụng gạc mềm, sạch và lau mắt bằng nước muối sinh lý hoặc nước đun sôi để nguội. Khi lau cần thực hiện nhẹ nhàng từ góc trong ra ngoài của mắt.

Trước khi vệ sinh mắt cho trẻ, cha mẹ cần rửa tay sạch để hạn chế nguy cơ đưa vi khuẩn vào mắt.

Nếu trẻ có dịch tiết nhiều, mắt đỏ hoặc sưng, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí phù hợp.

Những dấu hiệu bất thường ở mắt trẻ sơ sinh cần đi khám

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu nhận thấy các dấu hiệu sau:

• mắt đỏ hoặc sưng

• chảy mủ ở mắt

• dịch tiết nhiều kéo dài

• trẻ khó mở mắt hoặc quấy khóc

Những biểu hiện này có thể liên quan đến các bệnh lý như viêm kết mạc sơ sinh hoặc nhiễm khuẩn mắt và cần được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc đồng hành chăm sóc sức khỏe trẻ sơ sinh

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc là cơ sở chuyên khoa trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại tỉnh Phú Thọ và khu vực lân cận. Với đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện luôn chú trọng chăm sóc toàn diện cho trẻ ngay từ những giờ đầu sau sinh.

Tại bệnh viện, trẻ sơ sinh được theo dõi sức khỏe, khám và tư vấn chăm sóc trẻ sau sinh, đồng thời cha mẹ được hướng dẫn chi tiết về cách chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà như chăm sóc da, chăm sóc mắt và chăm sóc rốn đúng cách.

Việc chăm sóc mắt đúng phương pháp ngay từ những ngày đầu đời sẽ góp phần bảo vệ thị lực và giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.

Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế (2019). Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn trong chăm sóc trẻ sơ sinh – Quyết định 5992/QĐ-BYT.
2. World Health Organization (2022). Early Essential Newborn Care – Clinical Practice Pocket Guide.
3. Bộ Y tế (2021). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Chlamydia trachomatis – Quyết định 5169/QĐ-BYT.
4. Bộ Y tế (2021). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh lậu – Quyết định 5165/QĐ-BYT.
5. Bộ Y tế (2025), Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh – Quyết định 2323/QĐ-BYT.