Từ ngày 01/7/2026: Người dân cần biết gì về chính sách mới BHYT, BHXH?

Từ ngày 01/7/2026, nhiều chính sách mới về bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm xã hội (BHXH) chính thức được áp dụng. Những thay đổi này giúp người dân được mở rộng quyền lợi khi đi khám chữa bệnh, giảm bớt thủ tục, tăng mức được quỹ BHYT thanh toán và điều chỉnh tăng một số chế độ BHXH.

Dưới đây là những điểm quan trọng, dễ hiểu nhất mà người dân cần nắm.

1. Một số bệnh nặng được đi thẳng đến bệnh viện chuyên sâu

Theo Thông tư số 01/2025/TT-BYT, người mắc một số bệnh nặng, bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh cần điều trị kỹ thuật cao thuộc Phụ lục I có thể được khám, chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu theo quy định.

Điều này có nghĩa là với một số bệnh đặc biệt, người bệnh có thể được tiếp cận bệnh viện chuyên sâu thuận lợi hơn, giảm bớt thủ tục chuyển cơ sở khám chữa bệnh và được điều trị kịp thời hơn.

Nhóm bệnh này gồm nhiều bệnh lý như ung thư, bệnh về máu, tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa, ghép tạng và một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo khác.

2. Phụ lục II: Nhiều bệnh được khám, điều trị tại cơ sở y tế cấp cơ bản

Bên cạnh Phụ lục I, Phụ lục II của Thông tư 01/2025/TT-BYT quy định danh mục một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật hoặc sử dụng kỹ thuật cao được khám, chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản nếu cơ sở đó đủ điều kiện chuyên môn.

Nói dễ hiểu, không phải trường hợp nào người bệnh cũng cần lên bệnh viện tuyến trên. Nếu bệnh viện cấp cơ bản có đủ năng lực chuyên môn, người bệnh có thể được khám và điều trị ngay tại đó.

Quy định này giúp:

Giảm thời gian đi lại cho người bệnh.
Giảm tình trạng quá tải tại bệnh viện tuyến trên.
Giúp người dân được điều trị sớm hơn.
Bảo đảm quyền lợi BHYT theo đúng quy định.

Chi tiết: Thông tư 01_2025_TT-BYT ngày 01_01_2025 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.

3. Từ 01/7/2026, khám ngoại trú trái tuyến có thêm quyền lợi BHYT

Từ ngày 01/7/2026, người có thẻ BHYT tự đi khám chữa bệnh ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu hoặc không đúng quy định chuyển cơ sở khám chữa bệnh sẽ được mở rộng quyền lợi trong một số trường hợp theo Luật BHYT sửa đổi và Nghị định 188/2025/NĐ-CP.

Theo phân tích của Thư Viện Pháp Luật, có trường hợp người bệnh khám ngoại trú trái tuyến tại cơ sở đủ điều kiện được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng BHYT đối với các bệnh, nhóm bệnh theo quy định. Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng cho tất cả mọi trường hợp khám trái tuyến, mà phụ thuộc vào loại cơ sở khám chữa bệnh, nhóm bệnh và quy định chuyên môn cụ thể.

Vì vậy, trước khi đi khám trái tuyến, người dân nên liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan BHXH để được hướng dẫn cụ thể.

Chi tiết: 188-2025-NĐ-CP. Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế

4. Khám chữa bệnh dưới 379.500 đồng được BHYT thanh toán 100%

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng. Theo quy định, nếu chi phí cho một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở, người tham gia BHYT được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi được hưởng.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, nếu một lần khám chữa bệnh có chi phí dưới 379.500 đồng, người bệnh được BHYT thanh toán 100% theo quy định.

Ví dụ dễ hiểu:

Nếu tổng chi phí khám bệnh là 300.000 đồng, thấp hơn 379.500 đồng, người bệnh được quỹ BHYT thanh toán 100% trong phạm vi quyền lợi BHYT.

*Quyền lợi tham gia BHYT khi khám ngoại trú tính từ 01_07_2026*

5. Một số nhóm sẽ thay đổi mức đóng BHYT

Khi mức lương cơ sở tăng, mức đóng BHYT của một số nhóm đối tượng tính theo lương cơ sở cũng thay đổi, như:

Học sinh, sinh viên.

Người tham gia BHYT hộ gia đình.

Một số nhóm do ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng.

Tuy nhiên, Nhà nước vẫn tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ mức đóng BHYT đối với nhiều nhóm đối tượng để người dân có điều kiện tham gia BHYT đầy đủ.

6. Nhiều chế độ BHXH được tăng theo mức lương cơ sở

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, nên một số chế độ BHXH tính theo lương cơ sở cũng tăng theo.

Một số khoản đáng chú ý gồm:

Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

Trợ cấp mai táng.

Một số khoản trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Một số khoản trợ cấp tuất và trợ cấp hằng tháng.

*Mức đóng BHYT hộ gia đình từ 01_07_2026 (Nguồn: Thư viện pháp luật)*

Việc điều chỉnh này giúp tăng quyền lợi cho người lao động, người tham gia BHXH và thân nhân khi phát sinh các chế độ theo quy định.

7. Lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh

Từ ngày 01/7/2026, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng cũng được điều chỉnh theo chính sách mới. Đây là nội dung quan trọng nhằm góp phần cải thiện đời sống của người nghỉ hưu và người đang hưởng trợ cấp.

Đối với người có mức hưởng thấp, chính sách mới cũng có quy định hỗ trợ thêm nhằm bảo đảm tốt hơn đời sống cho nhóm đối tượng này.

8. Người dân nên làm gì để bảo đảm quyền lợi?

Để được hưởng đúng và đủ quyền lợi BHYT, BHXH, người dân cần lưu ý:

Mang theo căn cước công dân gắn chip hoặc sử dụng ứng dụng VNeID, VssID khi đi khám chữa bệnh.

Kiểm tra thời hạn sử dụng thẻ BHYT.

Khi đi khám trái tuyến, nên hỏi trước cơ sở y tế hoặc cơ quan BHXH để biết mức hưởng cụ thể.

Người mắc bệnh nặng, bệnh hiếm, bệnh cần điều trị chuyên sâu nên hỏi bác sĩ về quyền lợi theo Phụ lục I, Phụ lục II của Thông tư 01/2025/TT-BYT.

Tham gia BHYT liên tục để bảo đảm quyền lợi khi khám chữa bệnh.

Chính sách mới giúp người dân thuận lợi hơn khi khám chữa bệnh

Những thay đổi về BHYT, BHXH từ ngày 01/7/2026 cho thấy chính sách an sinh xã hội ngày càng được hoàn thiện theo hướng thuận lợi hơn cho người dân.

Việc mở rộng quyền lợi BHYT, tăng mức thanh toán đối với một số trường hợp, giảm thủ tục chuyển cơ sở khám chữa bệnh và điều chỉnh tăng một số chế độ BHXH sẽ góp phần giúp người dân yên tâm hơn khi chăm sóc sức khỏe, giảm gánh nặng chi phí và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời hơn.

Người dân hãy chủ động tìm hiểu chính sách mới, tham gia BHYT đầy đủ, liên tục để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.