Điều trị thành công ca bệnh sốt mò ở trẻ em: Bệnh dễ bỏ sót nhưng có thể gây biến chứng nguy hiểm
Khoa Hồi sức tích cực chống độc – Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc vừa điều trị thành công một trường hợp trẻ mắc sốt mò – bệnh truyền nhiễm cấp tính không phải là bệnh lý thường xuyên tiếp nhận tại khu vực nhưng có thể diễn biến nhanh, gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Sốt mò – Bệnh dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình
Sốt mò (hay còn gọi là sốt bờ bụi) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi gây ra và lây truyền sang người qua vết đốt của ấu trùng mò.
Bệnh thường gặp ở những người có tiếp xúc với môi trường cây cỏ, bụi rậm, nương rẫy, ven suối hoặc khu vực có nhiều thảm thực vật – nơi ấu trùng mò sinh sống.
Điều đáng lưu ý là sốt mò rất dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu bởi các biểu hiện như sốt cao, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi, ho… khá giống với sốt virus hoặc nhiều bệnh nhiễm khuẩn khác.
Trong khi đó, dấu hiệu có giá trị định hướng chẩn đoán là vết loét tại vị trí ấu trùng mò đốt.
Đặc điểm và vị trí thường gặp của vết loét:
- Đặc điểm: Vết loét chỉ có một nốt duy nhất (rất hiếm khi có 2 nốt), thường nhỏ, không đau, không mưng mủ và không gây ngứa nên bệnh nhân thường không chú ý.
- Vị trí: Mò thường đốt ở những vùng da mềm, ẩm ướt, có nếp gấp trên cơ thể như: bẹn, nách, bộ phận sinh dục, vùng quanh hậu môn, bụng, cổ, ngực, hoặc nếp lằn dưới vú, nếp gấp da…, khiến người bệnh và gia đình khó phát hiện.
Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm cơ tim, tổn thương gan, viêm não – màng não, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, bệnh đáp ứng rất tốt với kháng sinh đặc hiệu nếu được phát hiện sớm.
Trẻ sốt cao kéo dài, tổn thương đa cơ quan
Theo người nhà, trước khi nhập viện khoảng 5 ngày, trẻ xuất hiện sốt cao liên tục kèm rét run, đau đầu, đau nhức toàn thân và ho khan. Mặc dù đã được điều trị tại nhà nhưng tình trạng không cải thiện, trẻ ngày càng mệt nhiều nên được đưa đến Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc để thăm khám.
Qua khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận trẻ sốt cao 39–40°C, phát ban dạng dát sẩn rải rác vùng mặt, cổ và thân mình, gan lách to.
Đặc biệt, trong quá trình khám toàn thân, các bác sĩ phát hiện một vết loét kích thước khoảng 1 cm, đóng vảy màu nâu ở vùng sau vai trái – dấu hiệu rất điển hình gợi ý bệnh sốt mò.
Kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy:
Chỉ số Procalcitonin tăng cao, gợi ý tình trạng nhiễm khuẩn nặng.
Men gan AST và ALT tăng cao.
Giảm nặng hai dòng tế bào máu gồm bạch cầu và tiểu cầu.
Chụp CT ngực ghi nhận tổn thương phổi giai đoạn sớm.
Khai thác kỹ yếu tố dịch tễ giúp định hướng chẩn đoán
Trong quá trình khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận khoảng 2 tuần trước khi khởi phát bệnh, trẻ từng tham gia một khóa tu kéo dài 4 ngày và lưu trú tại chùa. Đây là yếu tố dịch tễ quan trọng vì trong quá trình sinh hoạt ngoài trời, trẻ có thể tiếp xúc với môi trường cây cỏ – nơi ấu trùng mò sinh sống.
Từ các biểu hiện lâm sàng, yếu tố dịch tễ và kết quả cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán: Nhiễm khuẩn huyết – Theo dõi sốt mò.
Ngay sau đó, trẻ được điều trị theo đúng phác đồ của Bộ Y tế.
Sau 03 ngày điều trị, trẻ hết sốt, các chỉ số xét nghiệm cải thiện rõ rệt, chức năng hô hấp ổn định.
Kết quả xét nghiệm PCR sốt mò dương tính sau đó đã khẳng định chẩn đoán ban đầu của các bác sĩ là chính xác.
Sau 07 ngày điều trị, sức khỏe trẻ hồi phục tốt và được xuất viện.
Cần nghĩ đến sốt mò ở người bệnh sốt kéo dài có yếu tố dịch tễ
Theo BS.CKI Lưu Văn Tuyên – Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, sốt mò là bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán sớm.
“Điều khó khăn của bệnh là các triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với sốt virus hoặc nhiều bệnh nhiễm khuẩn khác. Vì vậy, việc khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, hỏi bệnh cẩn thận và khám toàn thân để phát hiện vết loét đặc trưng có ý nghĩa rất quan trọng trong định hướng chẩn đoán. Nếu bỏ sót, người bệnh có thể diễn biến nặng với nhiều biến chứng nguy hiểm.”
Qua trường hợp này, các bác sĩ cũng khuyến cáo rằng khi người bệnh có sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt sau khi đi rừng, đi nương, dã ngoại, cắm trại, tham gia các hoạt động ngoài trời hoặc lưu trú tại khu vực có nhiều cây cỏ, bụi rậm, cần nghĩ đến khả năng mắc sốt mò để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Khuyến cáo phòng bệnh sốt mò
Để phòng ngừa bệnh sốt mò, các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc khuyến cáo:
Khi có biểu hiện sốt kéo dài, đặc biệt kèm đau đầu, đau nhức toàn thân, mệt mỏi nhiều hoặc ho, cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.
Kiểm tra kỹ trên da, đặc biệt tại các vị trí như nách, bẹn, cổ, sau tai và các nếp gấp da nhằm phát hiện sớm vết loét đặc trưng của bệnh.
Mặc quần áo dài tay, đi giày hoặc ủng và sử dụng các phương tiện bảo hộ khi làm việc, vui chơi hoặc sinh hoạt tại khu vực nhiều cây cỏ, bụi rậm.
Hạn chế nằm, ngồi hoặc vui chơi trực tiếp trên bãi cỏ, bụi cây khi chưa có biện pháp bảo vệ phù hợp.
Không tự ý điều trị tại nhà khi sốt kéo dài hoặc các triệu chứng ngày càng nặng.
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ, khai thác đầy đủ yếu tố dịch tễ và đến cơ sở y tế kịp thời là yếu tố quyết định giúp chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
