Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là trách nhiệm của mọi người
Chuyển đổi số đang mang lại nhiều cơ hội để trẻ em tiếp cận tri thức, phát triển kỹ năng và kết nối với thế giới. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tiếp cận thông tin độc hại, lừa đảo trực tuyến, bắt nạt trên không gian mạng, xâm phạm quyền riêng tư và các hành vi xâm hại trẻ em dưới nhiều hình thức.
Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng vì vậy không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm của nhà trường, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng và toàn xã hội.
Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là yêu cầu được pháp luật quy định
Điều 54 của Luật Trẻ em quy định cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình và cá nhân có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo vệ trẻ em, phòng ngừa các nguy cơ gây tổn hại đến trẻ.
Đối với môi trường mạng, Điều 33 của Luật Trẻ em quy định trẻ em có quyền được bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Mọi hành vi thu thập, công bố hoặc sử dụng thông tin cá nhân của trẻ trái quy định pháp luật đều bị nghiêm cấm.
Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng quy định việc bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; trong đó có yêu cầu phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân, bao gồm trẻ em.
Ngoài ra, Nghị định số 147/2024/NĐ-CP quy định trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet và mạng xã hội trong việc bảo vệ người sử dụng, đặc biệt là trẻ em, trước các nội dung độc hại và hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường mạng.
Những nguy cơ trẻ em thường gặp trên môi trường mạng
Trong quá trình sử dụng internet, trẻ em có thể gặp phải nhiều nguy cơ như:
- Tiếp cận thông tin không phù hợp với lứa tuổi.
- Bị lừa đảo để cung cấp thông tin cá nhân.
- Bị quấy rối, bắt nạt hoặc xúc phạm trên mạng xã hội.
- Bị dụ dỗ tham gia các hội nhóm có nội dung độc hại.
- Tiếp xúc với các hành vi bạo lực, kích động hoặc vi phạm pháp luật.
- Nghiện trò chơi điện tử hoặc sử dụng mạng xã hội quá mức, ảnh hưởng đến học tập, giấc ngủ và sức khỏe tâm thần.
Những nguy cơ này có thể tác động tiêu cực đến sự phát triển toàn diện của trẻ nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời.
Gia đình giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng
Cha mẹ là người gần gũi nhất và có vai trò quyết định trong việc định hướng trẻ sử dụng internet an toàn.
Để giảm thiểu các nguy cơ, cha mẹ cần:
Đồng hành cùng trẻ trong quá trình sử dụng internet.
Thiết lập quy tắc sử dụng thiết bị điện tử phù hợp với từng độ tuổi.
Hướng dẫn trẻ bảo mật tài khoản và thông tin cá nhân.
Giải thích cho trẻ về những nguy cơ có thể gặp trên môi trường mạng.
Khuyến khích trẻ chia sẻ với cha mẹ khi gặp các tình huống bất thường hoặc cảm thấy không an toàn.
Sự quan tâm và đồng hành của gia đình sẽ giúp trẻ hình thành kỹ năng tự bảo vệ mình trên không gian mạng.
Nhà trường và cộng đồng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số
Bên cạnh giáo dục kiến thức, các cơ sở giáo dục cần tăng cường trang bị cho học sinh kỹ năng sử dụng internet an toàn, kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch, kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân và kỹ năng ứng xử văn minh trên không gian mạng.
Các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp nền tảng số cần thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về kiểm soát nội dung, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hỗ trợ xử lý các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.
Mỗi cá nhân cũng cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội; không chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em khi chưa được sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ theo quy định của pháp luật.
Những dấu hiệu cha mẹ cần quan tâm
Trong quá trình sử dụng internet, nếu trẻ có các biểu hiện sau, cha mẹ nên chủ động trao đổi và tìm hiểu nguyên nhân:
Trẻ đột ngột thu mình, ít giao tiếp với gia đình.
Lo lắng, sợ hãi hoặc căng thẳng sau khi sử dụng điện thoại hoặc máy tính.
Thay đổi thói quen ngủ nghỉ, học tập.
Dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội hoặc trò chơi trực tuyến.
Có biểu hiện bị đe dọa, bị xúc phạm hoặc né tránh việc sử dụng thiết bị điện tử.
Việc phát hiện sớm sẽ giúp gia đình và nhà trường có biện pháp hỗ trợ phù hợp, hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tâm lý của trẻ.
Khuyến nghị của Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
Quan tâm đến sức khỏe tâm thần của trẻ bên cạnh sức khỏe thể chất.
Dành thời gian trò chuyện với trẻ hằng ngày để hiểu những khó khăn mà trẻ gặp phải.
Hướng dẫn trẻ sử dụng internet đúng mục đích, phù hợp với lứa tuổi.
Không sử dụng thiết bị điện tử để thay thế sự quan tâm, chăm sóc của gia đình.
Khi trẻ có biểu hiện căng thẳng kéo dài, lo âu, rối loạn cảm xúc hoặc thay đổi hành vi sau khi sử dụng môi trường mạng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tư vấn và đánh giá kịp thời.
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc đồng hành cùng gia đình trong chăm sóc sức khỏe trẻ em
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh, Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc luôn quan tâm đến sức khỏe toàn diện của trẻ em, bao gồm cả sức khỏe thể chất, tâm lý và sự phát triển hành vi.
Thông qua các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe, tư vấn cho cha mẹ và phối hợp với các cơ sở giáo dục, bệnh viện góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về chăm sóc, bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ trong cuộc sống, trong đó có các nguy cơ trên môi trường mạng.
Bệnh viện khuyến khích các bậc phụ huynh chủ động theo dõi sự phát triển của trẻ, duy trì khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với nhân viên y tế khi có những dấu hiệu bất thường về thể chất hoặc tâm lý để được hỗ trợ kịp thời.
Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com
Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
Tài liệu tham khảo
- Luật Trẻ em Luật số 102/2016/QH13, được Quốc hội thông qua ngày 05/04/2016 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/06/2017. Luật gồm 7 chương và 106 điều, quy định toàn diện về quyền, bổn phận của trẻ em, bảo vệ và chăm sóc trẻ em.
- Luật số 116/2025/QH15 của Quốc hội: Luật An ninh mạng. Số ký hiệu, 116/2025/QH15. Ngày ban hành, 10-12-2025. Ngày có hiệu lực, 01-07-2026.
- Nghị định số 56/2017/NĐ–CP của Chính phủ: Quy định chi tiết một số điều của Luật trẻ em. Số ký hiệu, 56/2017/NĐ–CP. Ngày ban hành, 09-05-2017
- Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ: Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng
