7 BƯỚC TẮM TRẺ SƠ SINH AN TOÀN, ĐÚNG CÁCH THEO HƯỚNG DẪN Y KHOA

Tắm trẻ sơ sinh là một nội dung chăm sóc cơ bản, có vai trò quan trọng trong duy trì vệ sinh, bảo vệ da và hỗ trợ phát triển toàn diện của trẻ. Việc tắm đúng kỹ thuật giúp cải thiện tuần hoàn ngoại vi, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn da và tạo cảm giác thư giãn, từ đó góp phần cải thiện giấc ngủ và tăng cường gắn kết mẹ con.

Theo khuyến cáo hiện hành, trẻ sơ sinh đủ tháng, không bệnh lý nên được tắm sau 24 giờ tuổi, khi đã ổn định về hô hấp, tuần hoàn và thân nhiệt.

Nguyên tắc an toàn khi tắm trẻ sơ sinh

Để đảm bảo an toàn cho trẻ, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

Nhiệt độ nước tắm duy trì ở mức 37–38°C
Nhiệt độ phòng từ 28–30°C, tránh gió lùa
Thời gian tắm không quá 5 phút
Không tắm ngay sau khi trẻ bú
Luôn giữ ấm cho trẻ trong và sau khi tắm
Theo dõi sát tình trạng trẻ trong suốt quá trình thực hiện

Tắm cho trẻ khi nào?

Việc tắm cho trẻ sơ sinh nên được thực hiện khi trẻ đã ổn định về sức khỏe. Cụ thể:

Trẻ đủ tháng, khỏe mạnh có thể được tắm sau 24 giờ tuổi
Với trẻ sinh non hoặc có bệnh lý, việc tắm cần được cân nhắc và thực hiện theo chỉ định của bác sĩ, nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ

Trong một số trường hợp, việc tắm cho trẻ nên được tạm hoãn để tránh ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe:

Trẻ có dấu hiệu rối loạn huyết động
Trẻ đang suy hô hấp nặng
Trẻ chưa ổn định thân nhiệt

Ở những tình huống này, ưu tiên hàng đầu là giữ ấm, ổn định tình trạng chung và theo dõi sát theo hướng dẫn của nhân viên y tế trước khi tiến hành tắm.

7 bước tắm trẻ sơ sinh

Bước 1: Chuẩn bị

Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ bao gồm nước ấm (37–38°C), khăn tắm, khăn lau, quần áo sạch, tã sạch, chậu tắm và vật tư chăm sóc rốn. Đảm bảo môi trường tắm kín gió, đủ ấm và đủ ánh sáng.

Bước 2: Kiểm tra nhiệt độ nước và môi trường

Kiểm tra nhiệt độ nước bằng nhiệt kế hoặc vùng da nhạy cảm như khuỷu tay. Mực nước trong chậu tắm nên đạt khoảng ngang hông trẻ. Đây là bước quan trọng nhằm phòng ngừa hạ thân nhiệt.

Bước 3: Rửa mặt

Sử dụng khăn mềm thấm nước, vắt khô, lau nhẹ nhàng từ khóe mắt đến đuôi mắt, sau đó lau trán, má, cằm và tai. Không chà xát mạnh lên da trẻ.

Bước 4: Gội đầu

Dùng tay che tai trẻ để tránh nước vào ống tai. Lau đầu và tóc nhẹ nhàng, đặc biệt chú ý vùng thóp. Sau đó lau khô ngay bằng khăn mềm.

Bước 5: Tắm thân mình

Tiến hành tắm theo trình tự: cổ, ngực, vai, tay, kẽ ngón tay, bụng, chân, kẽ ngón chân, lưng, mông và bộ phận sinh dục.

Lưu ý:

Ở trẻ gái, vệ sinh từ trước ra sau để hạn chế nhiễm khuẩn ngược dòng
Ở trẻ trai, không cố gắng kéo bao quy đầu
Luôn giữ đầu trẻ cao, đảm bảo đường thở thông thoáng

Bước 6: Lau khô và giữ ấm

Sau khi tắm, đặt trẻ lên khăn khô và lau khô toàn thân ngay, đặc biệt chú ý các nếp gấp da. Mặc quần áo, đội mũ và quấn khăn để giữ ấm.

Bước 7: Chăm sóc rốn và theo dõi sau tắm

Giữ rốn khô, sạch, mặc tã dưới rốn. Theo dõi các dấu hiệu bất thường sau tắm như hạ thân nhiệt, tím tái, bú kém hoặc quấy khóc bất thường.

Lưu ý an toàn khi tắm trẻ sơ sinh

Không tắm quá lâu, luôn đảm bảo nước đủ ấm để tránh hạ thân nhiệt
Theo dõi trong quá trình tắm: nếu trẻ lạnh, da nổi vân tím cần ngừng tắm và ủ ấm ngay
Giữ tư thế đầu cao, đảm bảo đường thở thông thoáng
Nếu trẻ có dấu hiệu tím tái, thở yếu hoặc ngừng thở: ngừng tắm ngay, ủ ấm và báo nhân viên y tế
Lau khô và giữ ấm cho trẻ ngay sau khi tắm

Tắm trẻ sơ sinh là một kỹ năng chăm sóc thiết yếu, cần được thực hiện đúng quy trình và đảm bảo các nguyên tắc an toàn.

Việc tuân thủ đầy đủ các bước tắm giúp hạn chế tai biến, bảo vệ làn da và góp phần nâng cao sức khỏe toàn diện cho trẻ.

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc luôn đồng hành cùng gia đình trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe trẻ ngay từ những ngày đầu đời.

Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo

Bộ Y tế (2016), Quyết định số 4825/QĐ-BYT về hướng dẫn quy trình kỹ thuật nhi khoa.
Bộ Y tế (2025), Quyết định 2323/QĐ-BYT ngày 14/7/2025 Quyết định này tài liệu chuyển môn “Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh”