Viêm màng não mô cầu: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Viêm màng não mô cầu là gì?

Viêm màng não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, đặc trưng bởi tình trạng viêm màng não mủ và/hoặc nhiễm khuẩn huyết. Đây là một trong những bệnh lý truyền nhiễm có diễn tiến nhanh, nguy cơ tử vong cao nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời .

Bệnh lây truyền qua đường hô hấp, thông qua các giọt bắn chứa vi khuẩn từ người bệnh hoặc người lành mang trùng, đặc biệt trong môi trường đông người.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Tác nhân gây bệnh

Tác nhân chính là vi khuẩn Neisseria meningitidis, thuộc nhóm song cầu Gram âm, có khả năng xâm nhập vào máu và hệ thần kinh trung ương.

Cơ chế bệnh sinh

Sau khi xâm nhập qua niêm mạc hầu họng, vi khuẩn có thể:

Gây nhiễm khuẩn huyết
Vượt qua hàng rào máu – não
Gây viêm màng não mủ

Trong các trường hợp nặng, phản ứng viêm toàn thân có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan.

Triệu chứng viêm màng não mô cầu

Biểu hiện lâm sàng thường khởi phát đột ngột, tiến triển nhanh, bao gồm:

1. Hội chứng nhiễm trùng

Sốt cao đột ngột
Rét run, mệt mỏi
Đau đầu

2. Hội chứng màng não

Đau đầu dữ dội
Buồn nôn, nôn
Cứng gáy
Rối loạn ý thức, có thể co giật hoặc hôn mê

Ở trẻ nhỏ, triệu chứng có thể không điển hình như thóp phồng, quấy khóc, bỏ bú.

3. Ban xuất huyết đặc trưng

Ban dạng chấm hoặc mảng
Màu đỏ sẫm hoặc tím
Không mất khi ấn
Xuất hiện nhanh, lan rộng

Đây là dấu hiệu có giá trị gợi ý cao trong nhiễm não mô cầu.

4. Dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết nặng

Mạch nhanh, huyết áp hạ
Thiểu niệu hoặc vô niệu
Rối loạn đông máu

Diễn tiến có thể rất nhanh, nguy cơ tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được xử trí kịp thời .

Khi nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế?

Cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu:

Sốt cao kèm ban xuất huyết
Đau đầu dữ dội, cứng gáy
Rối loạn ý thức hoặc co giật
Trẻ bỏ bú, li bì bất thường

Việc trì hoãn điều trị có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.

Nguyên tắc điều trị

Viêm màng não mô cầu là cấp cứu y khoa, cần được điều trị tại cơ sở y tế có đủ năng lực hồi sức.

Phác đồ điều trị do bác sĩ quyết định dựa trên:

Đánh giá lâm sàng
Mức độ nặng của bệnh
Kết quả xét nghiệm vi sinh và cận lâm sàng

Các nguyên tắc điều trị bao gồm:

Sử dụng kháng sinh sớm
Hồi sức tích cực
Điều trị hỗ trợ và kiểm soát biến chứng

Việc điều trị cần được cá thể hóa cho từng người bệnh, không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định chuyên môn .

Cách phòng ngừa viêm màng não mô cầu

Tiêm vắc xin

Tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng hiệu quả, đặc biệt ở trẻ em và nhóm nguy cơ cao.

Vệ sinh cá nhân

Rửa tay thường xuyên
Giữ vệ sinh đường hô hấp
Che miệng khi ho, hắt hơi

Kiểm soát lây nhiễm

Tránh tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh
Đeo khẩu trang khi cần thiết

Dự phòng sau phơi nhiễm

Người tiếp xúc gần có thể được chỉ định dùng thuốc dự phòng theo hướng dẫn của cơ sở y tế .

Đối tượng nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý

Trẻ dưới 5 tuổi
Thanh thiếu niên
Người sống trong môi trường tập thể
Người suy giảm miễn dịch

Cam kết chuyên môn từ Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc là cơ sở chuyên khoa sản – nhi, có đầy đủ năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý nhiễm khuẩn nặng ở trẻ em. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa và hệ thống hồi sức tích cực, bệnh viện luôn sẵn sàng tiếp nhận và xử trí kịp thời các trường hợp nghi ngờ viêm màng não mô cầu.

Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc