Vắc xin phế cầu: 7 điều cha mẹ cần biết để chủ động phòng bệnh cho trẻ

Phế cầu có thể gây ra những bệnh khá quen thuộc ở trẻ như viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi, nhưng cũng có thể gây các bệnh nhiễm trùng nặng như nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não. Trẻ nhỏ là một trong những nhóm cần được quan tâm phòng bệnh do phế cầu.

Tiêm vắc xin phế cầu là biện pháp chủ động giúp phòng ngừa các bệnh do những type phế cầu có trong vắc xin gây ra. Tuy nhiên, hiện có nhiều loại vắc xin phế cầu với thành phần và chỉ định khác nhau. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu đúng để lựa chọn và hoàn thành lịch tiêm phù hợp cho trẻ.

1. Phế cầu là gì?

Phế cầu có tên khoa học là Streptococcus pneumoniae, một loại vi khuẩn có thể cư trú ở vùng mũi họng và gây bệnh khi có điều kiện thuận lợi.

Nhiễm phế cầu có thể gây nhiều bệnh lý khác nhau, từ những bệnh thường gặp như: Viêm tai giữa, Viêm xoang, Viêm phổi …Đến những bệnh nhiễm trùng xâm lấn nghiêm trọng như: Viêm màng não, Nhiễm khuẩn huyết …

Bệnh do phế cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có một số bệnh lý nền hoặc tình trạng làm tăng nguy cơ mắc bệnh cần được quan tâm đặc biệt.

2. Vắc xin phế cầu phòng được những bệnh gì?

Vắc xin phế cầu giúp cơ thể tạo miễn dịch đối với những type Streptococcus pneumoniae có trong từng loại vắc xin.

Tiêm chủng góp phần phòng ngừa các bệnh do phế cầu, đặc biệt là bệnh phế cầu xâm lấn như viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, đồng thời giúp phòng một phần các trường hợp viêm phổi và viêm tai giữa do những type phế cầu có trong vắc xin.

Điều cần hiểu là vắc xin phế cầu không phòng được tất cả các nguyên nhân gây viêm phổi, viêm màng não hay viêm tai giữa. Những bệnh này còn có thể do nhiều loại vi khuẩn, vi rút và các nguyên nhân khác gây ra.

3. Vì sao trẻ nhỏ nên được tiêm vắc xin phế cầu?

Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Khi mắc bệnh do phế cầu, một số trẻ có thể diễn biến nặng và cần điều trị tại bệnh viện.

Tiêm chủng giúp trẻ hình thành miễn dịch chủ động trước khi tiếp xúc với các type phế cầu có trong vắc xin. WHO tiếp tục xác định vắc xin phế cầu liên hợp là một nội dung quan trọng trong chương trình tiêm chủng dành cho trẻ nhỏ.

Theo khuyến cáo hiện hành của CDC Hoa Kỳ, tất cả trẻ dưới 5 tuổi thuộc đối tượng tiêm vắc xin phế cầu thường quy; những trẻ lớn hơn có một số yếu tố nguy cơ có thể cần tiêm bổ sung tùy tiền sử tiêm chủng.

4. Có những loại vắc xin phế cầu nào?

Hiện nay có hai nhóm chính là vắc xin phế cầu liên hợp (PCV) và vắc xin phế cầu polysaccharide (PPSV).

Trong nhóm vắc xin liên hợp có nhiều loại khác nhau, được thiết kế để tạo miễn dịch đối với một số lượng type phế cầu nhất định. 

• Pneumovax 23 (Mỹ / MSD): Vắc xin polysaccharide 23 tuýp (PPSV23), chủ yếu chỉ định tiêm cho người lớn và người cao tuổi có bệnh lý nền. 

Không nên chỉ dựa vào suy nghĩ rằng vắc xin có con số lớn hơn thì luôn “tốt hơn” cho mọi người. Việc lựa chọn cần căn cứ vào:

Tuổi của người tiêm.

Loại vắc xin đã tiêm trước đây.

Số liều đã tiêm.

Tình trạng sức khỏe.

Các yếu tố nguy cơ.

Chỉ định và hướng dẫn sử dụng của từng loại vắc xin.

Vì vậy, nếu trẻ đã từng tiêm phế cầu nhưng gia đình không nhớ rõ loại hoặc số mũi, nên mang theo sổ tiêm chủng khi đến cơ sở y tế.

5. Trẻ cần tiêm vắc xin phế cầu mấy mũi?

Không có một số mũi duy nhất áp dụng cho tất cả trẻ.

Lịch tiêm phụ thuộc vào loại vắc xin, tuổi bắt đầu tiêm, số liều trẻ đã được tiêm trước đó và tình trạng sức khỏe. Trẻ bắt đầu tiêm từ những tháng đầu đời có lịch khác với trẻ bắt đầu muộn hoặc cần tiêm bù.

Đây là lý do cha mẹ không nên tự áp dụng lịch tiêm của một trẻ khác cho con mình.

Nếu trẻ bị lỡ lịch, cũng không nên tự cho rằng phải tiêm lại toàn bộ từ đầu. Hãy cung cấp lịch sử tiêm chủng để nhân viên y tế xác định số liều còn thiếu và khoảng cách giữa các mũi phù hợp.

6. Người lớn có cần tiêm vắc xin phế cầu không?

Vắc xin phế cầu không chỉ dành cho trẻ em.

Người cao tuổi và người có một số yếu tố nguy cơ mắc bệnh phế cầu nặng cũng là những nhóm được nhiều hướng dẫn quốc tế khuyến nghị tiêm chủng. Lựa chọn loại vắc xin và lịch tiêm ở người trưởng thành phụ thuộc vào tuổi, bệnh lý nền và tiền sử đã tiêm vắc xin phế cầu trước đó.

Do đó, nếu trong gia đình có người cao tuổi hoặc người đang mắc bệnh mạn tính, có thể trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được đánh giá cụ thể thay vì tự lựa chọn vắc xin.

7. Sau tiêm vắc xin phế cầu cần lưu ý gì?

Sau tiêm, một số người có thể gặp những phản ứng thông thường như đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm; mệt mỏi, đau đầu, đau cơ hoặc sốt nhẹ có thể xuất hiện tùy loại vắc xin và người được tiêm. Các phản ứng nghiêm trọng như phản vệ rất hiếm gặp.

Sau khi tiêm, cần tuân thủ thời gian theo dõi tại cơ sở tiêm chủng và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc tình trạng khiến gia đình lo lắng, cần liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn và đánh giá kịp thời.

Đừng bỏ quên lịch tiêm phế cầu của trẻ

Phế cầu có thể gây bệnh từ nhẹ đến nặng, trong đó viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và một số trường hợp viêm phổi là những bệnh lý cần đặc biệt lưu ý.

Tiêm vắc xin giúp chủ động phòng các bệnh do những type phế cầu có trong vắc xin. Điều quan trọng là trẻ được tiêm đúng loại, đủ số liều và đúng khoảng cách phù hợp với tuổi và tiền sử tiêm chủng, thay vì chỉ quan tâm trẻ đã từng được tiêm một mũi phế cầu hay chưa.

Cha mẹ nên giữ lại sổ hoặc thông tin tiêm chủng của trẻ và kiểm tra định kỳ. Khi trẻ tiêm muộn, bỏ lỡ mũi hoặc không rõ đã sử dụng loại vắc xin nào, nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra và tư vấn lịch tiếp theo.

Đơn nguyên Tiêm chủng Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc – Địa chỉ tiêm chủng an toàn, tin cậy

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc cung cấp dịch vụ tiêm chủng an toàn với quy trình chuẩn, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm và hệ thống theo dõi sau tiêm chặt chẽ.

Khám sàng lọc trước tiêm bởi bác sĩ chuyên khoa

Tư vấn lịch tiêm phù hợp theo từng độ tuổi

Theo dõi và xử trí kịp thời các phản ứng sau tiêm

Đảm bảo chất lượng vắc xin và quy trình bảo quản nghiêm ngặt.

Tiêm chủng hôm nay vì một tương lai khỏe mạnh và hạnh phúc mai sau.

Thông tin liên hệ và đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com