Phòng bệnh ung thư cổ tử cung: Chủ động từ tiêm vắc xin HPV đến sàng lọc định kỳ
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ trên thế giới. Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm có khoảng 662.000 phụ nữ mắc mới và hơn 348.000 trường hợp tử vong do căn bệnh này.
Tại Việt Nam, năm 2022 ghi nhận 4.612 trường hợp mắc mới và 2.571 trường hợp tử vong do ung thư cổ tử cung.
Điều đáng lưu ý là ung thư cổ tử cung có thể dự phòng và phát hiện sớm. Vì vậy, chủ động phòng bệnh, tiêm vắc xin HPV và thực hiện sàng lọc phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe phụ nữ.
Ung thư cổ tử cung có phòng được không?
Phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung không chỉ dựa vào một biện pháp duy nhất mà cần phối hợp nhiều giải pháp trong suốt cuộc đời người phụ nữ.
Chiến lược toàn cầu hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung của Tổ chức Y tế thế giới tập trung vào 3 trụ cột quan trọng: tiêm vắc xin – sàng lọc – điều trị.
1. Tiêm vắc xin HPV – chủ động dự phòng từ sớm
Tiêm vắc xin phòng nhiễm HPV là một trong những biện pháp quan trọng để dự phòng ung thư cổ tử cung.
Tại Việt Nam, vắc xin phòng nhiễm HPV đã được cấp phép và triển khai từ năm 2008.
Theo Chiến lược toàn cầu hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung, WHO đặt mục tiêu đến năm 2030 có 90% trẻ em gái được tiêm chủng đầy đủ vắc xin HPV trước 15 tuổi.
Tiêm chủng cần được thực hiện đúng độ tuổi, đối tượng và lịch tiêm theo hướng dẫn chuyên môn của từng loại vắc xin.
Lưu ý: Tiêm vắc xin HPV là biện pháp dự phòng quan trọng nhưng không thay thế hoàn toàn việc sàng lọc ung thư cổ tử cung. Phụ nữ vẫn cần thực hiện sàng lọc phù hợp theo hướng dẫn.
Những điều bạn cần biết khi tiêm phòng vắc xin Gardasil 9 phòng virus HPV.
2. Sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ
Sàng lọc giúp phát hiện những bất thường tại cổ tử cung, đặc biệt là các tổn thương tiền ung thư, để có cơ hội theo dõi và xử trí trước khi bệnh tiến triển.
Hiện nay có nhiều phương pháp được sử dụng trong sàng lọc ung thư cổ tử cung như: Xét nghiệm HPV; Xét nghiệm tế bào cổ tử cung; Quan sát cổ tử cung với axit axetic hoặc Lugol (VIA/VILI).
Phương pháp nào phù hợp cần được lựa chọn dựa trên độ tuổi, tiền sử, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn chuyên môn.
Đáng chú ý, theo số liệu điều tra năm 2021 được Bộ Y tế dẫn trong tài liệu, tỷ lệ phụ nữ Việt Nam từ 30–49 tuổi đã từng được sàng lọc ung thư cổ tử cung ít nhất một lần mới đạt khoảng 28%.
Con số này cho thấy việc nâng cao nhận thức và chủ động sàng lọc trong cộng đồng vẫn rất cần thiết.
3. Phát hiện và xử trí sớm tổn thương tiền ung thư
Sàng lọc chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi những trường hợp có kết quả bất thường được theo dõi, chẩn đoán và xử trí phù hợp.
Khi kết quả sàng lọc phát hiện bất thường, người bệnh cần thực hiện các bước kiểm tra tiếp theo theo chỉ định của nhân viên y tế. Nếu xác định có tổn thương tiền ung thư, việc quản lý và điều trị kịp thời có vai trò quan trọng trong dự phòng tiến triển thành ung thư xâm lấn.
Vì vậy, sau khi sàng lọc, người phụ nữ cần nhận kết quả, thực hiện đúng lịch hẹn và tuân thủ hướng dẫn theo dõi hoặc điều trị. Không nên bỏ theo dõi chỉ vì cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng.
Mục tiêu 90–70–90 trong phòng, chống ung thư cổ tử cung
Năm 2020, Đại Hội đồng Y tế thế giới thông qua Chiến lược toàn cầu hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung, với mục tiêu giảm tỷ lệ mắc mới xuống dưới ngưỡng 4 trường hợp/100.000 phụ nữ.
Để tiến tới mục tiêu này, WHO đề ra mục tiêu 90–70–90 vào năm 2030:
90% trẻ em gái được tiêm chủng đầy đủ vắc xin HPV trước 15 tuổi.
70% phụ nữ được sàng lọc bằng phương pháp có hiệu năng cao trước 35 tuổi và lặp lại trước 45 tuổi.
90% phụ nữ có tổn thương tiền ung thư được điều trị và 90% phụ nữ mắc ung thư xâm lấn được xử trí.
Đây là ba mắt xích liên tục: dự phòng nhiễm HPV – phát hiện sớm tổn thương – điều trị kịp thời.
Phụ nữ cần làm gì để chủ động phòng ung thư cổ tử cung?
Điều quan trọng nhất là không chờ đến khi có triệu chứng mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe cổ tử cung.
Phụ nữ nên:
Chủ động tìm hiểu và tiêm vắc xin HPV theo độ tuổi, đối tượng và hướng dẫn chuyên môn;
Sàng lọc ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo phù hợp;
Thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra tiếp theo khi kết quả sàng lọc có bất thường;
Tuân thủ lịch theo dõi và điều trị nếu phát hiện tổn thương tiền ung thư;
Chủ động khám phụ khoa khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Chủ động phòng ung thư cổ tử cung tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
Phòng ung thư cổ tử cung cần bắt đầu trước khi bệnh xuất hiện, bằng những hành động thiết thực như tiêm vắc xin HPV và chủ động sàng lọc.
Tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, phụ nữ có nhu cầu chăm sóc sức khỏe phụ khoa, dự phòng và sàng lọc ung thư cổ tử cung được thăm khám, tư vấn và lựa chọn biện pháp phù hợp với độ tuổi và từng trường hợp cụ thể.
Đừng chờ có triệu chứng mới đi khám. Chủ động phòng bệnh hôm nay là thêm một cơ hội bảo vệ sức khỏe cổ tử cung trong tương lai.
Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115
Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
Hướng dẫn dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung” theo Quyết định 3792/QĐ-BYT ngày 17/12/2024, kết hợp với Quyết định 358/QĐ-BYT năm 2026 về Kế hoạch hành động quốc gia.
