PCV13, PCV15 và PCV20 khác nhau như thế nào? Cách lựa chọn vắc xin phế cầu phù hợp
Hiện nay có nhiều loại vắc xin phế cầu liên hợp như PCV13 (Prevenar 13), PCV15 (Vaxneuvance) và PCV20 (Prevenar 20). Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất giữa ba loại vắc xin là số lượng và thành phần các týp huyết thanh phế cầu được bao phủ.
Vậy PCV13, PCV15 và PCV20 khác nhau như thế nào? Có phải vắc xin có nhiều týp huyết thanh hơn luôn là lựa chọn phù hợp hơn? Nếu đã tiêm một loại vắc xin phế cầu trước đó thì có cần tiêm lại bằng loại khác không?
Vì sao cần tiêm vắc xin phòng phế cầu?
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) có thể gây nhiều bệnh nhiễm khuẩn ở cả trẻ em và người lớn.
Một số bệnh thường gặp hoặc có thể diễn biến nghiêm trọng do phế cầu gồm: Viêm phổi, Viêm tai giữa cấp, Viêm màng não, Nhiễm khuẩn huyết và các bệnh phế cầu xâm lấn khác.
Bệnh phế cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ mắc bệnh và diễn biến nặng cần được đặc biệt lưu ý ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch và người có một số bệnh lý nền.
Tiêm vắc xin phế cầu giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động đối với những týp huyết thanh Streptococcus pneumoniae có trong vắc xin.
PCV13, PCV15 và PCV20 là gì?
PCV là viết tắt của Pneumococcal Conjugate Vaccine – vắc xin phế cầu liên hợp.
Con số 13, 15 hoặc 20 thể hiện số lượng týp huyết thanh phế cầu có trong từng loại vắc xin.
Hiện nay, ba loại thường được quan tâm gồm:
PCV13 – Prevenar 13: chứa 13 týp huyết thanh.
PCV15 – Vaxneuvance: chứa 15 týp huyết thanh.
PCV20 – Prevenar 20: chứa 20 týp huyết thanh.
Mặc dù cùng là vắc xin phế cầu liên hợp, thành phần týp huyết thanh và chỉ định của từng loại có những điểm khác nhau.
Vắc xin PCV13 – Prevenar 13
Prevenar 13 (PCV13) là vắc xin phế cầu liên hợp 13 giá.
Vắc xin chứa kháng nguyên của 13 týp huyết thanh phế cầu, gồm:
1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F.
PCV13 giúp tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh do các týp huyết thanh phế cầu có trong vắc xin gây ra.
Đối với trẻ em, Prevenar 13 được sử dụng từ 6 tuần tuổi đến 17 tuổi để phòng bệnh phế cầu xâm lấn, viêm phổi và viêm tai giữa cấp do các týp huyết thanh có trong vắc xin.
Vắc xin cũng được sử dụng cho người trưởng thành và người cao tuổi để phòng bệnh phế cầu xâm lấn và viêm phổi do phế cầu theo chỉ định.
Vắc xin PCV15 – Vaxneuvance
Vaxneuvance (PCV15) là vắc xin phế cầu liên hợp 15 giá.
Vắc xin chứa 15 týp huyết thanh:
1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F.
So với PCV13, PCV15 chứa toàn bộ 13 týp huyết thanh có trong PCV13 và bổ sung thêm 2 týp 22F và 33F.
Vaxneuvance được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần đến dưới 18 tuổi để tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh phế cầu xâm lấn, viêm phổi và viêm tai giữa cấp do Streptococcus pneumoniae.
Đối với người từ 18 tuổi trở lên, vắc xin được sử dụng để tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh phế cầu xâm lấn và viêm phổi do phế cầu theo chỉ định.
Vắc xin PCV20 – Prevenar 20
Prevenar 20 (PCV20) là vắc xin phế cầu liên hợp 20 giá.
PCV20 chứa 20 týp huyết thanh phế cầu, gồm:
1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 8, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F.
So với PCV13, Prevenar 20 chứa toàn bộ 13 týp huyết thanh của PCV13 và bổ sung thêm 7 týp:
8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F và 33F.
Nhờ đó, PCV20 mở rộng số týp huyết thanh được bao phủ so với PCV13.
Prevenar 20 hiện được sử dụng cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người trưởng thành theo chỉ định và khuyến cáo tiêm chủng.
PCV13, PCV15 và PCV20 khác nhau như thế nào?
Phế cầu khuẩn là tác nhân chính gây ra nhiều căn bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Việc tiêm vắc xin phế cầu đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt đối với trẻ em, người già và những người có sức đề kháng yếu. Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại vắc xin phế cầu khác nhau, khiến không ít người còn bỡ ngỡ khi lựa chọn. Dưới đây là sự so sánh giữa các loại vắc xin PCV15, PCV20 và PCV13 theo các khuyến cáo mới nhất từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ cùng các chuyên gia y tế.
|
Tiêu chí |
PCV13 (Prevenar 13) |
PCV15 (Vaxneuvance) |
PCV20 (Prevenar 20) |
|
Số chủng bảo vệ |
13 týp huyết thanh: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F |
15 týp huyết thanh: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F, 33F |
20 týp huyết thanh: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 23F, 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F |
|
Đối tượng tiêm |
|
|
Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người trưởng thành ở mọi độ tuổi. |
|
Hiệu quả |
Phòng ngừa hiệu quả với 13 tuýp phế cầu, giúp giảm nguy cơ các bệnh xâm lấn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và cả bệnh không xâm lấn như viêm xoang, viêm tai giữa. |
Tác dụng bảo vệ với 15 týp huyết thanh phế cầu, ngoài hiệu quả của PCV13 còn tăng cường khả năng ngăn ngừa viêm phổi và viêm tai do 2 týp huyết thanh bổ sung gây ra. |
Chống lại 20 tuýp phế cầu, giúp ngừa các bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết. |
|
Phản ứng sau tiêm |
Phản ứng sau tiêm thường ở mức độ nhẹ và không kéo dài, bao gồm:
|
Phản ứng sau tiêm thường ở mức độ nhẹ và không kéo dài, bao gồm:
|
Phản ứng sau tiêm thường ở mức độ nhẹ và không kéo dài, bao gồm:
|
PCV15 và PCV20 có tốt hơn PCV13 không?
Không nên đánh giá một vắc xin phế cầu chỉ dựa trên số lượng týp huyết thanh.
PCV15 và PCV20 có ưu điểm là mở rộng thành phần týp huyết thanh so với PCV13. Cụ thể:
PCV15 = 13 týp của PCV13 + 22F + 33F.
PCV20 = 13 týp của PCV13 + 8 + 10A + 11A + 12F + 15B + 22F + 33F.
Tuy nhiên, lựa chọn vắc xin phù hợp còn phụ thuộc vào:
Tuổi của người được tiêm.
Tiền sử đã tiêm vắc xin phế cầu.
Tình trạng sức khỏe.
Bệnh lý nền.
Tình trạng miễn dịch.
Nguy cơ mắc bệnh phế cầu.
Chỉ định của từng sản phẩm.
Khuyến cáo tiêm chủng hiện hành.
Vì vậy, “nhiều týp huyết thanh hơn” không nên được hiểu đơn giản là “tốt hơn trong mọi trường hợp”.
Đã tiêm PCV13 có cần tiêm thêm PCV15 hoặc PCV20 không?
Không phải tất cả những người đã hoàn thành lịch PCV13 đều cần bắt đầu lại một liệu trình tiêm chủng bằng PCV15 hoặc PCV20.
Việc có cần tiêm bổ sung hoặc chuyển sang một loại vắc xin phế cầu khác hay không phụ thuộc vào độ tuổi, số mũi đã tiêm, loại vắc xin đã sử dụng, thời điểm tiêm, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ.
Do đó, người đã từng tiêm PCV13 hoặc một vắc xin phế cầu khác nên mang theo sổ hoặc hồ sơ tiêm chủng khi đến cơ sở tiêm chủng để được kiểm tra và tư vấn lịch tiếp theo.
PCV15 và PCV20 có thay thế PCV13 được không?
Không nên hiểu theo nghĩa đơn giản rằng PCV15 hoặc PCV20 có thể “thay thế hoàn toàn” PCV13 trong mọi trường hợp.
Các hướng dẫn tiêm chủng hiện đại cho phép sử dụng các vắc xin phế cầu liên hợp thế hệ mới trong nhiều lịch tiêm, nhưng việc lựa chọn và chuyển đổi giữa PCV13, PCV15 và PCV20 phải căn cứ vào độ tuổi và lịch sử tiêm chủng cụ thể.
Ví dụ, một trẻ đã tiêm một hoặc nhiều liều vắc xin phế cầu trước đó không nhất thiết phải tiêm lại toàn bộ lịch từ đầu khi sử dụng một PCV khác.
Vì vậy, trước khi chuyển đổi vắc xin, cần kiểm tra chính xác:
Đã tiêm loại nào? – Bao nhiêu mũi? – Tiêm vào thời điểm nào? – Hiện tại bao nhiêu tuổi? – Có yếu tố nguy cơ đặc biệt hay không?
Nên chọn PCV13, PCV15 hay PCV20?
Không có một lựa chọn duy nhất phù hợp cho tất cả mọi người.
Đối với trẻ nhỏ, ưu tiên quan trọng là bắt đầu tiêm đúng độ tuổi và hoàn thành lịch tiêm phù hợp, tránh trì hoãn tiêm chủng chỉ để chờ một loại vắc xin cụ thể.
Đối với trẻ đã từng tiêm vắc xin phế cầu, cần kiểm tra lịch sử tiêm chủng trước khi lựa chọn loại vắc xin và số liều tiếp theo.
Đối với người trưởng thành và người cao tuổi, việc lựa chọn vắc xin cần dựa trên tuổi, bệnh lý nền, tình trạng miễn dịch, tiền sử tiêm vắc xin phế cầu và khuyến cáo chuyên môn hiện hành.
Đặc biệt, người có bệnh mạn tính hoặc tình trạng làm tăng nguy cơ mắc bệnh phế cầu cần được nhân viên y tế tư vấn cụ thể.
Tiêm vắc xin phế cầu tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc
PCV13, PCV15 và PCV20 đều là vắc xin phế cầu liên hợp, nhưng khác nhau về số lượng và thành phần týp huyết thanh được bao phủ. Việc lựa chọn loại vắc xin không nên chỉ dựa vào số lượng týp huyết thanh mà cần xem xét toàn diện tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe.
Đơn nguyên Tiêm chủng Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc – Địa chỉ tiêm chủng an toàn, tin cậy
Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc cung cấp dịch vụ tiêm chủng an toàn với quy trình chuẩn, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm và hệ thống theo dõi sau tiêm chặt chẽ.
Khám sàng lọc trước tiêm bởi bác sĩ chuyên khoa
Tư vấn lịch tiêm phù hợp theo từng độ tuổi
Theo dõi và xử trí kịp thời các phản ứng sau tiêm
Đảm bảo chất lượng vắc xin và quy trình bảo quản nghiêm ngặt.
Tiêm chủng hôm nay vì một tương lai khỏe mạnh và hạnh phúc mai sau.
Thông tin liên hệ và đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
