Viêm gan B: Căn bệnh thầm lặng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát

Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến và là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan mạn tính trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng triệu người đang sống chung với vi rút viêm gan B (HBV), trong khi phần lớn không biết mình đã mắc bệnh do hầu như không có triệu chứng trong giai đoạn đầu.

Tại Việt Nam, viêm gan B vẫn là vấn đề y tế công cộng đáng quan tâm. Nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành xơ gan, suy gan hoặc ung thư biểu mô tế bào gan.

Điều đáng mừng là viêm gan B hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin và kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm.

Viêm gan B là gì?

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do vi rút viêm gan B (Hepatitis B Virus – HBV) gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, HBV tấn công tế bào gan, gây viêm và làm tổn thương nhu mô gan.

Quá trình nhiễm HBV có thể diễn ra dưới hai hình thức:

Viêm gan B cấp tính: Phần lớn người trưởng thành có thể tự khỏi và hình thành miễn dịch.
Viêm gan B mạn tính: Vi rút tồn tại trong cơ thể trên 6 tháng, làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Viêm gan B lây truyền qua những con đường nào?

HBV lây truyền khi máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm vi rút tiếp xúc với người chưa có miễn dịch.

Các đường lây truyền chính gồm:

1. Lây truyền qua đường máu

Truyền máu hoặc chế phẩm máu không được sàng lọc.
Dùng chung kim tiêm.
Dụng cụ y tế không bảo đảm vô khuẩn.
Xăm hình, xỏ khuyên hoặc thực hiện thủ thuật bằng dụng cụ nhiễm máu.

2. Lây truyền qua quan hệ tình dục

Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ với người nhiễm HBV làm tăng nguy cơ lây bệnh.

3. Lây truyền từ mẹ sang con

Đây là một trong những con đường lây truyền phổ biến tại Việt Nam. Nếu không được dự phòng đúng cách, trẻ sơ sinh có nguy cơ cao trở thành người mang HBV mạn tính.

4. Lây truyền qua tiếp xúc với máu

Việc dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng, kềm cắt móng hoặc các vật dụng có thể dính máu cũng có nguy cơ làm lây truyền vi rút.

Viêm gan B không lây qua những đường nào?

HBV không lây truyền qua các hoạt động sinh hoạt thông thường như:

Bắt tay.
Ôm.
Ho hoặc hắt hơi.
Ăn uống chung.
Dùng chung bát, đũa.
Muỗi đốt.
Cho con bú khi trẻ đã được dự phòng đầy đủ bằng vắc xin viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B theo chỉ định.

Việc hiểu đúng đường lây truyền giúp hạn chế tâm lý kỳ thị đối với người mắc viêm gan B.

Dấu hiệu nhận biết viêm gan B

Phần lớn người nhiễm HBV không có biểu hiện lâm sàng trong nhiều năm.

Khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh có thể gặp:

Mệt mỏi kéo dài.
Chán ăn.
Buồn nôn hoặc nôn.
Đau tức vùng hạ sườn phải.
Nước tiểu sẫm màu.
Vàng da, vàng mắt.
Sốt nhẹ.

Các triệu chứng trên không đặc hiệu và có thể gặp ở nhiều bệnh lý gan khác. Vì vậy, xét nghiệm là phương pháp duy nhất giúp chẩn đoán xác định.

Xét nghiệm nào giúp phát hiện viêm gan B?

HBsAg là xét nghiệm sàng lọc đầu tiên để phát hiện tình trạng nhiễm HBV.

Ý nghĩa của kết quả:

HBsAg dương tính: Cho thấy cơ thể đang nhiễm vi rút viêm gan B. Người bệnh cần được bác sĩ chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá mức độ tổn thương gan và quyết định điều trị hoặc theo dõi.
HBsAg âm tính: Chưa phát hiện nhiễm HBV tại thời điểm xét nghiệm. Nếu chưa có miễn dịch, cần được tư vấn tiêm vắc xin phòng bệnh.

Viêm gan B có thể phòng ngừa như thế nào?

Tiêm vắc xin đầy đủ

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.

Đối với trẻ sơ sinh, mũi vắc xin viêm gan B cần được tiêm càng sớm càng tốt, tốt nhất trong 24 giờ đầu sau sinh theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm

Không dùng chung kim tiêm.
Không dùng chung vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu.
Quan hệ tình dục an toàn.
Thực hiện các thủ thuật y tế, nha khoa, thẩm mỹ tại cơ sở được cấp phép.

Sàng lọc viêm gan B ở phụ nữ mang thai

Tất cả phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm HBsAg trong thai kỳ. Trường hợp mẹ nhiễm HBV, trẻ cần được dự phòng sau sinh theo đúng hướng dẫn chuyên môn nhằm giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.

Khi nào nên xét nghiệm viêm gan B?

Bạn nên chủ động xét nghiệm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

Chưa từng xét nghiệm viêm gan B.
Chuẩn bị mang thai hoặc đang mang thai.
Có người thân trong gia đình mắc viêm gan B.
Có tiền sử truyền máu, phẫu thuật hoặc thủ thuật xâm lấn.
Nhân viên y tế hoặc người thường xuyên tiếp xúc với máu.
Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B để đánh giá tình trạng miễn dịch.

Chủ động phòng ngừa để bảo vệ lá gan khỏe mạnh

Viêm gan B là bệnh lý có diễn tiến âm thầm nhưng hậu quả có thể rất nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm. Chủ động xét nghiệm, tiêm vắc xin đầy đủ, thực hiện lối sống an toàn và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.

Đừng chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Phát hiện sớm và phòng ngừa đúng cách chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc