Lỗ tiểu lệch thấp ở trẻ em: Phát hiện sớm để điều trị hiệu quả

Lỗ tiểu lệch thấp (Hypospadias) là một trong những dị tật bẩm sinh thường gặp của hệ tiết niệu – sinh dục ở trẻ trai. Dị tật không chỉ ảnh hưởng đến hình thái dương vật mà còn có thể gây rối loạn tiểu tiện, ảnh hưởng đến chức năng sinh dục và khả năng sinh sản khi trưởng thành nếu không được điều trị đúng thời điểm.

Nhờ sự phát triển của ngoại nhi và phẫu thuật tạo hình niệu đạo, phần lớn trẻ mắc lỗ tiểu lệch thấp hiện nay có thể được điều trị hiệu quả, phục hồi tốt cả về chức năng và thẩm mỹ khi được phẫu thuật tại các cơ sở chuyên khoa.

Lỗ tiểu lệch thấp là gì?

Lỗ tiểu lệch thấp là dị tật bẩm sinh xảy ra do quá trình phát triển của niệu đạo trước không hoàn thiện trong thời kỳ bào thai. Thay vì mở ra tại đỉnh quy đầu, lỗ sáo nằm ở mặt bụng của dương vật với nhiều vị trí khác nhau.

Tùy từng trường hợp, lỗ sáo có thể nằm tại rãnh quy đầu, thân dương vật, gốc dương vật, bìu hoặc tầng sinh môn.

Ngoài bất thường về vị trí lỗ tiểu, đa số trẻ còn có một hoặc nhiều đặc điểm đi kèm như cong dương vật, bao quy đầu phát triển không hoàn chỉnh (thiếu da mặt bụng, thừa da mặt lưng tạo hình “mũ trùm”), đôi khi phối hợp với tinh hoàn ẩn hoặc các bất thường khác của hệ tiết niệu – sinh dục.

Theo các nghiên cứu dịch tễ học, lỗ tiểu lệch thấp gặp ở khoảng 1/300 trẻ trai sinh sống, là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến nhất của cơ quan sinh dục nam.

Mức độ nặng của bệnh phụ thuộc chủ yếu vào vị trí của lỗ sáo. Lỗ tiểu càng nằm gần gốc dương vật hoặc tầng sinh môn thì dị tật càng phức tạp, việc tạo hình niệu đạo càng khó khăn và nguy cơ phải phẫu thuật nhiều giai đoạn sẽ cao hơn.

Nếu không được điều trị, trẻ có thể gặp khó khăn trong tiểu tiện, ảnh hưởng đến thẩm mỹ cơ quan sinh dục. Đối với các trường hợp lỗ tiểu lệch thấp đoạn gần kèm cong dương vật nặng, khi trưởng thành có thể gặp khó khăn trong quan hệ tình dục và làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Phân loại lỗ tiểu lệch thấp

Dựa vào vị trí của lỗ sáo, bệnh được chia thành ba nhóm.

Thể trước

Lỗ sáo nằm ở quy đầu hoặc rãnh quy đầu.

Đây là thể bệnh thường gặp nhất, chiếm đa số các trường hợp và có tiên lượng điều trị thuận lợi.

Thể giữa

Lỗ sáo nằm ở thân dương vật.

Nhiều trường hợp có kèm cong dương vật với các mức độ khác nhau.

Thể sau

Lỗ sáo nằm tại gốc dương vật, bìu hoặc tầng sinh môn.

Đây là nhóm dị tật phức tạp, thường đi kèm cong dương vật rõ và có thể phối hợp với các bất thường khác như tinh hoàn ẩn, bìu chẻ đôi hoặc rối loạn phát triển giới tính.

Dấu hiệu nhận biết

Ngay sau khi trẻ chào đời, bác sĩ có thể phát hiện lỗ tiểu lệch thấp thông qua thăm khám lâm sàng.

Cha mẹ cũng cần lưu ý đưa trẻ đến khám chuyên khoa khi thấy những biểu hiện sau:

+ Lỗ tiểu không nằm ở đỉnh quy đầu.

+ Tia nước tiểu lệch xuống dưới, lệch sang một bên hoặc bắn thành nhiều tia.

+ Trẻ phải ngồi khi đi tiểu.

+ Dương vật cong khi cương.

+ Bao quy đầu không bao phủ đều quy đầu, thiếu da mặt bụng và thừa da mặt lưng.

+ Có kèm tinh hoàn ẩn, thoát vị bẹn hoặc bất thường khác của cơ quan sinh dục.

Ở trẻ lớn, dị tật còn có thể gây mặc cảm, ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.

Điều trị lỗ tiểu lệch thấp

Phẫu thuật tạo hình niệu đạo là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với lỗ tiểu lệch thấp.

Mục tiêu của phẫu thuật là:

+ Đưa lỗ tiểu về vị trí sinh lý tại đỉnh quy đầu.

+ Chỉnh thẳng dương vật nếu có cong.

+ Tái tạo niệu đạo bảo đảm dòng tiểu thuận lợi.

+ Cải thiện hình thái và tính thẩm mỹ của dương vật.

+ Góp phần bảo tồn chức năng sinh dục và sinh sản trong tương lai.

Tùy thuộc vào mức độ dị tật, bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật tạo hình phù hợp cho từng người bệnh.

Đối với đa số trường hợp, quá trình điều trị chỉ cần một lần phẫu thuật. Một số trường hợp thể sau hoặc dị tật phức tạp có thể cần điều trị theo hai giai đoạn để đạt kết quả tối ưu.

Thời điểm phẫu thuật

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) và Hiệp hội Tiết niệu Nhi châu Âu (ESPU), thời điểm thích hợp để phẫu thuật lỗ tiểu lệch thấp là từ 6 đến 18 tháng tuổi. Phẫu thuật sớm sẽ giúp nâng tỷ lệ điều trị thành công, nhờ đó tránh mặc cảm cho trẻ sau này.

Tuy nhiên, trẻ có dương vật nhỏ có thể cần phẫu thuật trễ hơn. Phẫu thuật không chống chỉ định ở người trưởng thành.

Cũng như các phẫu thuật tạo hình khác, phẫu thuật lỗ tiểu lệch thấp có thể gặp một số biến chứng như: Rò niệu đạo, Hẹp lỗ tiểu, Hẹp niệu đạo, Túi thừa niệu đạo, Cong dương vật tồn dư …

Một số biến chứng có thể xuất hiện muộn sau nhiều tháng, vì vậy việc tái khám định kỳ có vai trò rất quan trọng.

Chăm sóc sau phẫu thuật

Trong thời gian nằm viện, trẻ được theo dõi sát tình trạng vết mổ, màu sắc quy đầu, thông tiểu và lượng nước tiểu qua dẫn lưu. Người nhà sẽ được hướng dẫn cách chăm sóc và theo dõi trẻ trước khi xuất viện.

Sau khi về nhà, cần cho trẻ dùng thuốc đúng theo chỉ định, giữ vệ sinh vùng mổ sạch sẽ, hạn chế các hoạt động mạnh và đưa trẻ tái khám đúng lịch hẹn.

Nếu trẻ có biểu hiện tiểu khó, bí tiểu, tiểu rò, tia nước tiểu nhỏ, sưng đỏ hoặc chảy dịch tại vết mổ, cần đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám ngay.

Theo ThS.BS Nguyễn Xuân Hải – Khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, lỗ tiểu lệch thấp là dị tật có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và phẫu thuật đúng thời điểm. Đây là kỹ thuật tạo hình niệu đạo có yêu cầu cao về chuyên môn, đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm, đồng thời cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gây mê hồi sức, chăm sóc hậu phẫu và theo dõi lâu dài. Bên cạnh kết quả của ca phẫu thuật, việc tái khám định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm các biến chứng như rò niệu đạo, hẹp niệu đạo hoặc túi thừa niệu đạo để xử trí kịp thời, góp phần bảo đảm kết quả điều trị bền vững.

Khám và điều trị lỗ tiểu lệch thấp tại Khoa Ngoại tổng hợp – Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Khoa Ngoại tổng hợp – Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc là đơn vị chuyên sâu trong khám và điều trị các bệnh lý ngoại khoa trẻ em, đặc biệt là các dị tật bẩm sinh của hệ tiết niệu – sinh dục.

Hiện nay, phẫu thuật tạo hình lỗ tiểu lệch thấp được triển khai thường quy tại khoa, với quy trình điều trị khép kín từ khám, chẩn đoán, phẫu thuật, gây mê hồi sức đến chăm sóc hậu phẫu và theo dõi lâu dài. Mỗi người bệnh đều được đánh giá toàn diện để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nhằm đạt mục tiêu phục hồi chức năng tiểu tiện, bảo đảm tính thẩm mỹ và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.

Bên cạnh điều trị lỗ tiểu lệch thấp, Khoa Ngoại tổng hợp còn thực hiện nhiều kỹ thuật ngoại nhi chuyên sâu như phẫu thuật tinh hoàn ẩn, thoát vị bẹn, nang nước thừng tinh, dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa, dị tật tiết niệu và các phẫu thuật nội soi trẻ em.

Với đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, hệ thống phòng mổ hiện đại cùng quy trình gây mê hồi sức và chăm sóc sau mổ an toàn, Khoa Ngoại tổng hợp luôn nỗ lực mang đến chất lượng điều trị tốt nhất, góp phần giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Tiêm chủng: 0859.573.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc