Động kinh là gì? Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Động kinh là một trong những bệnh lý thần kinh mạn tính khá phổ biến trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 50 triệu người đang sống chung với bệnh động kinh, trong đó nhiều trường hợp có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết hoặc chẩn đoán muộn, nhiều người bệnh vẫn phải chịu đựng các cơn co giật tái diễn ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Vậy động kinh là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và điều trị như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Động kinh là gì?

Cơn động kinh là tình trạng xảy ra khi một nhóm tế bào thần kinh trong não phóng điện bất thường, quá mức và đột ngột. Sự rối loạn này làm xuất hiện các biểu hiện lâm sàng như:

• Co giật toàn thân hoặc từng phần cơ thể

• Mất ý thức tạm thời

• Rối loạn vận động hoặc cảm giác

• Rối loạn hành vi hoặc tâm thần

• Các biểu hiện thần kinh thực vật

Động kinh được chẩn đoán khi người bệnh có từ hai cơn động kinh trở lên, xảy ra cách nhau trên 24 giờ, không do các nguyên nhân cấp tính như sốt cao, rối loạn chuyển hóa hay ngừng thuốc đột ngột.

Nguyên nhân gây động kinh

Động kinh có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, chủ yếu liên quan đến tổn thương hoặc rối loạn chức năng của não.

Các tổn thương thực thể hoặc các rối loạn chuyển hóa của não đều có thể gây nên cơn động kinh như:

• Chấn thương sọ não

• U não

• Tai biến mạch máu não

• Nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương (viêm não, viêm màng não, áp xe não)

• Dị dạng mạch máu não

• Bệnh lý di truyền

• Rối loạn chuyển hóa

Nguyên nhân theo từng lứa tuổi

Trẻ sơ sinh

• Ngạt khi sinh

• Chảy máu trong sọ

• Chấn thương sản khoa

• Nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương

• Các nhiễm khuẩn và rối loạn chuyển hoá khác…

Trẻ em

• Động kinh nguyên phát

• Bại não

• Viêm não, viêm màng não

• Bệnh chuyển hóa hoặc ngộ độc

Người trưởng thành

• Chấn thương sọ não

•  Động kinh nguyên phát

• Bệnh mạch máu não, nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương, bệnh thoái hoá não, bệnh hệ thống, …

Người cao tuổi (Người trên 60 tuổi, động kinh có thể do)

• U não

• Ung thư di căn não

• Xơ cứng mạch máu não, teo não, đặc biệt cần quan tâm tới thiếu máu não cấp tính.

Dấu hiệu nhận biết cơn động kinh

Biểu hiện của cơn động kinh có thể khác nhau tùy từng loại cơn và từng bệnh nhân. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Co giật tay chân

• Cứng người hoặc giật cơ

• Mất ý thức đột ngột

• Nhìn chằm chằm trong vài giây

• Rối loạn hành vi hoặc cử động tự động

• Cảm giác tê bì hoặc ảo giác

Một số người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng báo trước cơn như:

• Cảm giác lo lắng bất thường

• Chóng mặt

• Thay đổi thị giác hoặc khứu giác

Nếu các cơn co giật xảy ra lặp lại nhiều lần, người bệnh cần được khám chuyên khoa thần kinh để chẩn đoán chính xác.

Chẩn đoán động kinh như thế nào?

Các bác sĩ chẩn đoán động kinh dựa trên các biểu hiện lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng. “Không chẩn đoán động kinh nếu lâm sàng không có cơn”.

Điện não đồ (EEG)

Đây là phương pháp quan trọng giúp ghi lại hoạt động điện của não:

• Xác định loại cơn động kinh

• Xác định vị trí ổ động kinh

• Theo dõi hiệu quả điều trị

Trong một số trường hợp có thể thực hiện điện não đồ video hoặc điện não đồ kéo dài 24 giờ.

Chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp thường được sử dụng gồm:

• Chụp cắt lớp vi tính (CT sọ não)

• Chụp cộng hưởng từ (MRI não)

Các kỹ thuật này giúp phát hiện các tổn thương cấu trúc như u não, dị dạng mạch máu hoặc di chứng chấn thương.

Các xét nghiệm khác

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm: Xét nghiệm máu; Xét nghiệm chuyển hóa; Xét nghiệm di truyền.

Điều trị động kinh

Mục tiêu của điều trị động kinh là kiểm soát cơn co giật, giảm nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Nguyên tắc điều trị

• Điều trị căn nguyên nếu xác định được nguyên nhân

• Chỉ sử dụng thuốc khi đã xác định chính xác loại cơn động kinh

• Bắt đầu điều trị bằng đơn trị liệu với liều thấp và tăng dần

• Theo dõi chặt chẽ hiệu quả và tác dụng phụ của thuốc

• Không tự ý ngừng thuốc đột ngột

Điều trị bằng thuốc

Các nhóm thuốc kháng động kinh hiện nay bao gồm:

• Thuốc kháng động kinh cổ điển

• Thuốc kháng động kinh thế hệ mới

Lưu ý quan trọng: Việc sử dụng thuốc điều trị động kinh cần được bác sĩ chuyên khoa thần kinh chỉ định và theo dõi chặt chẽ.

Mỗi người bệnh có thể có loại cơn động kinh, nguyên nhân, độ tuổi và thể trạng khác nhau. Vì vậy phác đồ điều trị sẽ được bác sĩ xây dựng theo hướng cá thể hóa cho từng trường hợp cụ thể, nhằm đảm bảo hiệu quả kiểm soát cơn và hạn chế tối đa tác dụng phụ của thuốc.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật có thể được chỉ định trong một số trường hợp:

• Động kinh kháng thuốc

• Động kinh cục bộ có ổ khu trú rõ ràng

• Động kinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống

Tiên lượng bệnh động kinh

Động kinh là bệnh mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu điều trị đúng chuyên khoa.

• Khoảng 60% bệnh nhân kiểm soát tốt cơn động kinh với điều trị ban đầu

• Một số trường hợp cần điều chỉnh thuốc hoặc phối hợp nhiều phương pháp điều trị

Trong nhiều trường hợp, người bệnh có thể ngừng thuốc sau 2,5–5 năm không còn cơn, nhưng việc này phải được thực hiện dưới sự theo dõi của bác sĩ.

Người bệnh động kinh cần lưu ý gì?

Để kiểm soát tốt bệnh, người bệnh cần:

• Tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ

• Không tự ý ngừng thuốc

• Ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng

• Hạn chế rượu bia và các chất kích thích

• Khám và theo dõi định kỳ

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu có các dấu hiệu:

• Co giật lần đầu

• Mất ý thức không rõ nguyên nhân

• Co giật tái diễn nhiều lần

• Cơn co giật kéo dài hoặc xảy ra liên tiếp

Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ động kinh, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc điều trị đúng phác đồ và theo dõi định kỳ sẽ giúp kiểm soát tốt bệnh và giảm nguy cơ biến chứng.

Khám và điều trị động kinh ở trẻ em tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc là cơ sở y tế chuyên khoa đầu ngành trong chăm sóc sức khỏe trẻ em tại tỉnh Phú Thọ. Bệnh viện thực hiện khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý thần kinh ở trẻ em, trong đó có bệnh động kinh.

• Khám và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa Nhi – Thần kinh

• Chỉ định các xét nghiệm và thăm dò cần thiết như điện não đồ, chẩn đoán hình ảnh

• Xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa phù hợp với từng trẻ

• Theo dõi và quản lý điều trị lâu dài nhằm kiểm soát tốt các cơn động kinh

Việc thăm khám sớm và điều trị đúng chuyên khoa sẽ giúp kiểm soát hiệu quả bệnh động kinh, hạn chế biến chứng và đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo

Quyết định số 2058/QĐ-BYT Ngày 14 tháng 05 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế) Về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số rối loạn tâm thần thường gặp.