ĐÁI DẦM Ở TRẺ EM: KHI NÀO LÀ BỆNH? CHA MẸ CẦN BIẾT GÌ ĐỂ GIÚP CON

Nhiều cha mẹ cho rằng đái dầm chỉ là “tật xấu” của trẻ nhỏ và sẽ tự hết theo thời gian. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài sau 5 tuổi, xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập, tâm lý của trẻ, đái dầm có thể là một rối loạn cần được đánh giá và can thiệp y tế đúng cách.

Việc hiểu đúng về nguyên nhân, dấu hiệu, cách chẩn đoán và nguyên tắc điều trị giúp gia đình đồng hành cùng trẻ một cách an toàn, khoa học và hiệu quả.

Đái dầm là gì? Khi nào cần coi là bệnh lý?

Đái dầm là hiện tượng trẻ đi tiểu không tự chủ ra quần áo hoặc ra giường, có thể xảy ra có ý thức hoặc không. Tình trạng được coi là bệnh lý khi:

Trẻ từ 5 tuổi trở lên;
Xảy ra ít nhất 2 lần mỗi tuần trong tối thiểu 3 tháng;
Gây lo lắng, ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hoặc giao tiếp xã hội.

*Đái dầm ở trẻ em: Khi nào là bệnh? Cha mẹ cần biết gì để giúp con*

Vì sao trẻ bị đái dầm?

Khả năng kiểm soát bàng quang của trẻ hình thành dần theo sự trưởng thành của hệ thần kinh – cơ, nhận thức, thói quen sinh hoạt và yếu tố tâm lý – xã hội. Khi quá trình này bị gián đoạn hoặc phát triển chậm, trẻ có thể xuất hiện đái dầm.

Một số yếu tố thường gặp:

Chậm trưởng thành chức năng kiểm soát bàng quang.
Thói quen sinh hoạt chưa phù hợp.
Yếu tố di truyền: trẻ có người thân từng đái dầm có nguy cơ cao hơn.
Căng thẳng tâm lý: thay đổi môi trường sống, bắt đầu đi học, có em bé, biến cố gia đình.
Một số rối loạn phát triển và hành vi như chậm phát triển trí tuệ, ADHD.
Các rối loạn nặng hiếm gặp như hội chứng Hinman.

Dấu hiệu nhận biết đái dầm cần đi khám

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi thấy:

Trẻ đái dầm lặp lại nhiều lần sau 5 tuổi.
Đái dầm kèm tiểu nhiều, tiểu buốt, đau bụng, sốt.
Đái dầm cả ban ngày và ban đêm.
Trẻ có biểu hiện căng thẳng, xấu hổ, né tránh giao tiếp.
Tiền sử gia đình có người mắc rối loạn tương tự.

Bác sĩ chẩn đoán đái dầm như thế nào?

Việc chẩn đoán dựa trên:

Khai thác bệnh sử, tần suất đái dầm, độ tuổi, mức độ ảnh hưởng.
Loại trừ nguyên nhân thực thể của đường tiết niệu, thần kinh, nội tiết.
Một số xét nghiệm cơ bản khi cần thiết như xét nghiệm nước tiểu, siêu âm, xét nghiệm máu, đánh giá tâm lý.

Đái dầm được phân loại thành đái dầm ban đêm, ban ngày hoặc cả ngày và đêm.

Điều trị đái dầm: Cần kiên trì và đúng cách

Can thiệp hành vi là nền tảng

Các biện pháp như luyện tập bàng quang, xây dựng thói quen đi tiểu đúng giờ, sử dụng chuông báo đái dầm, khen thưởng tích cực giúp nhiều trẻ cải thiện rõ rệt khi được duy trì đều đặn.

Điều trị bằng thuốc khi thật sự cần thiết

Trong một số trường hợp đái dầm ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, học tập và tâm lý, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc.

Việc lựa chọn thuốc, liều dùng và thời gian điều trị phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định dựa trên tình trạng cụ thể của từng trẻ. Gia đình tuyệt đối không tự ý dùng thuốc.

Hỗ trợ tâm lý

Trẻ cần được động viên, tránh trách mắng, tránh tạo áp lực hoặc xấu hổ. Tâm lý trị liệu có thể cần thiết khi trẻ có rối loạn tâm thần kèm theo hoặc căng thẳng kéo dài.

Đái dầm có tự khỏi không? Có để lại hậu quả không?

Phần lớn trẻ sẽ cải thiện dần theo thời gian. Tuy nhiên, nếu đái dầm kéo dài đến tuổi lớn, cần được đánh giá lại nguyên nhân. Một số trẻ có thể gặp giảm tự tin, thu mình, xung đột gia đình nếu không được hỗ trợ đúng cách.

Phòng ngừa đái dầm cho trẻ như thế nào?

Duy trì giờ ngủ hợp lý.
Hướng dẫn trẻ đi vệ sinh đúng thời điểm khi đã đủ khả năng kiểm soát bàng quang.
Chấp nhận những “tai nạn nhỏ” trong quá trình tập luyện, tránh tạo áp lực cho trẻ

Liên hệ khám đánh giá tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Khi trẻ từ 5 tuổi trở lên có tình trạng đái dầm kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập và tâm lý, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và tư vấn can thiệp phù hợp.

Tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, trẻ sẽ được khám chuyên khoa Nhi, chuyên khoaTâm bệnh – Phục hồi chức năng, kết hợp đánh giá tâm lý – hành vi, thói quen tiểu tiện và tầm soát các nguyên nhân thực thể khi cần thiết.

Bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch can thiệp cá thể hóa cho từng trẻ; trường hợp cần dùng thuốc, chỉ bác sĩ mới quyết định chỉ định điều trị theo tình trạng cụ thể, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tại nhà.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo
Quyết định số 2058/QĐ-BYT Ngày 14 tháng 05 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế) Về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số rối loạn tâm thần thường gặp.