Viêm hẹp bao quy đầu: Nhận biết sớm – Điều trị đúng để phòng biến chứng

1. Bao quy đầu và hẹp bao quy đầu là gì?

Bao quy đầu là phần da bảo vệ và bao bọc quanh quy đầu dương vật, vùng da này dễ nhạy cảm với các kích thích từ bên ngoài. Bao quy đầu bình thường dễ lộn bộc lộ quy đầu dương vật giúp dễ dàng thực hiện chức năng khi quan hệ tình dục. Khả năng che phủ quy đầu ở nam giới là khác nhau giữa các độ tuổi và giữa những người nam giới với nhau cũng khác nhau, nó cũng thay đổi khi ở trạng thái bình thường và khi ở trạng thái dương vật cương cứng.

Hẹp bao quy đầu (Phimosis) là tình trạng bao quy đầu không tự lộn được xuống phía gốc dương vật để lộ ra quy đầu dương vật.

Phân biệt giữa hẹp bao quy đầu và dài da bao quy đầu, dài da bao quy đầu là tình trạng da bao quy đầu luôn phủ kín quy đầu dương vật, tuy nhiên khi lộn bao quy đầu thì bao quy đầu lộn được dễ dàng về phía gốc dương vật.

Đa số trẻ nam mới sinh ra đều có hẹp bao quy đầu, đây là hiện tượng sinh lý. Tình trạng này sẽ cải thiện dần theo độ tuổi, theo thống kê thì sau 2 tuổi tình trạng hẹp bao quy đầu ở trẻ em nam chỉ còn khoảng 10% và nó chỉ còn lại khoảng 1 – 2% ở trẻ nam sau tuổi trưởng thành. Do đó những trẻ này cần phải có sự can thiệp để điều trị sớm tránh những biến chứng ảnh hưởng sau này.

2. Phân loại hẹp bao quy đầu

2.1. Phân loại theo mức độ lộn bao quy đầu

• Kiểu I: Bao quy đầu hẹp hoàn toàn, không lộ được lỗ tiểu

• Kiểu II: Chỉ lộ được lỗ tiểu

• Kiểu III: Lộ được một phần quy đầu

• Kiểu IV: Gần lộ toàn bộ quy đầu nhưng còn dính rãnh quy đầu

• Kiểu V: Bao quy đầu bình thường, lộn hoàn toàn được

2.2. Phân loại theo nguyên nhân

• Hẹp bao quy đầu bẩm sinh (sinh lý)
  Gặp ở khoảng 90% trẻ sơ sinh, giảm dần theo tuổi. Chỉ một tỷ lệ nhỏ cần can thiệp.

• Hẹp bao quy đầu mắc phải (bệnh lý)
  Thường gặp ở trẻ lớn, thanh thiếu niên và người trưởng thành, do viêm nhiễm tái diễn, vệ sinh kém hoặc can thiệp không đúng kỹ thuật gây xơ sẹo.

3. Nguyên nhân gây viêm hẹp bao quy đầu

• Hẹp bao quy đầu sinh lý ở trẻ nhỏ

• Vệ sinh bao quy đầu không đúng cách

• Viêm bao quy đầu – quy đầu tái phát nhiều lần

• Can thiệp thô bạo khi lộn bao quy đầu ở trẻ

• Xơ hóa, sẹo hóa bao quy đầu sau viêm

4. Triệu chứng viêm hẹp bao quy đầu

Người bệnh có thể gặp các biểu hiện sau:

• Không lộn được hoặc chỉ lộn được một phần bao quy đầu

• Bao quy đầu sưng, đỏ, đau; có thể căng bóng

• Bao quy đầu phồng khi đi tiểu, tia tiểu yếu hoặc bắn xa

• Khó quan sát lỗ tiểu

• Trường hợp nặng có thể xảy ra nghẹt bao quy đầu, gây tím tái, nguy cơ hoại tử nếu không xử trí kịp thời

5. Biến chứng của hẹp bao quy đầu

5.1. Ở trẻ em

• Viêm bao quy đầu – quy đầu

• Nhiễm trùng đường tiết niệu

• Ứ đọng bựa sinh dục, mưng mủ tái diễn

5.2. Ở người lớn

• Viêm nhiễm tiết niệu – sinh dục mạn tính

• Đau khi cương, giảm chất lượng quan hệ tình dục

• Tăng nguy cơ ung thư dương vật

• Tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục

6. Các phương pháp điều trị hẹp bao quy đầu

6.1. Điều trị bảo tồn

Áp dụng chủ yếu cho trẻ nhỏ:

• Bôi thuốc mỡ chứa corticosteroid tại chỗ theo chỉ định bác sĩ để làm mềm bao quy đầu

• Lộn bao quy đầu nhẹ nhàng sau tắm, tuyệt đối không cưỡng bức

• Theo dõi định kỳ tại cơ sở y tế

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi:

• Trẻ tiểu khó, đau khi tiểu

• Bao quy đầu sưng đỏ, viêm mủ

• Trẻ trên 1 tuổi vẫn hẹp kèm triệu chứng bất thường

6.2. Phẫu thuật cắt bao quy đầu

Là phương pháp điều trị triệt để, chỉ định trong các trường hợp:

• Hẹp bao quy đầu bệnh lý

• Viêm tái phát nhiều lần

• Nghẹt bao quy đầu

• Hẹp bao quy đầu kèm dị dạng cần phẫu thuật

Các kỹ thuật phổ biến:

• Cắt bao quy đầu truyền thống

• Cắt bao quy đầu bằng dụng cụ stapler (trong trường hợp phù hợp)

7. Phòng ngừa viêm hẹp bao quy đầu

• Giữ vệ sinh cơ quan sinh dục hằng ngày

• Không tự ý can thiệp mạnh vào bao quy đầu của trẻ

• Không dùng dung dịch vệ sinh của người lớn cho trẻ em

• Khám chuyên khoa Nam học/Ngoại Nhi khi có dấu hiệu bất thường

Hẹp bao quy đầu ở trẻ em và nam giới nếu không được phát hiện, điều trị đúng có thể gây viêm nhiễm tái diễn, tiểu khó và nhiều biến chứng về sau.

Khám sớm – xử trí đúng thời điểm giúp điều trị hiệu quả, an toàn và hạn chế can thiệp không cần thiết.

Khoa Ngoại tổng hợp – Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Vĩnh Phúc là đơn vị chuyên môn thực hiện chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật các bệnh lý ngoại khoa ở trẻ em, với định hướng an toàn – hiệu quả – lấy người bệnh làm trung tâm. Khoa tiếp nhận và xử trí từ các bệnh lý thường gặp đến các trường hợp cấp cứu ngoại nhi phức tạp, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của trẻ em trong và ngoài tỉnh.

Lĩnh vực chuyên môn nổi bật

• Phẫu thuật các bệnh lý thoát vị bẹn, tràn dịch màng tinh hoàn, hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn, lỗ tiểu lệch thấp, lún dương vật … 

• Điều trị viêm ruột thừa, tắc ruột, dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa …

• Phẫu thuật u nang, áp xe phần mềm, chấn thương ngoại khoa …

• Xử trí cấp cứu ngoại nhi: thoát vị bẹn nghẹt, lồng ruột, chấn thương bụng …

• Theo dõi, chăm sóc và phục hồi sau mổ theo quy trình chuẩn

Thông tin liên hệ BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC
Hotline CSKH: 0911.553.115
Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115
Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ
Phòng khám Sản – Nhi: 394 Đường Mê Linh, Phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ
Email: chamsockhachhang.sannhivp@gmail.com
Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo (chính thống)

1. Bộ Y tế (2015). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở trẻ em. Nhà xuất bản Y học.

2. Bộ Y tế (2020). Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe trẻ em. Cục Bà mẹ – Trẻ em.

3. Phác đồ điều trị Ngoại Nhi – Bệnh viện Nhi Trung ương, cập nhật.

4. UCSF Department of Urology. Phimosis in children.

5. Massachusetts General Hospital. Phimosis and paraphimosis in children.