U XƠ  CƠ TỬ CUNG: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, PHÂN LOẠI VÀ GIẢI PHÁP ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ

U xơ cơ tử cung (UXCTC) là bệnh lý phụ khoa lành tính phổ biến nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù phần lớn trường hợp không gây triệu chứng rõ ràng, nhưng khi có biểu hiện lâm sàng, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe sinh sản và tâm lý của người phụ nữ.

Việc hiểu đúng về bệnh, nhận biết sớm triệu chứng và lựa chọn cơ sở điều trị uy tín là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị.

U xơ cơ tử cung là gì?

U xơ cơ tử cung (leiomyoma – UXCTC), trước đây thường được gọi là u xơ tử cung, là khối u lành tính có nguồn gốc từ sự tăng sinh quá mức của các tế bào cơ trơn và mô liên kết trong thành tử cung.

Nguyên nhân chính xác hiện chưa được xác định rõ, tuy nhiên bệnh có liên quan mật thiết đến yếu tố nội tiết, đặc biệt là estrogen và progesterone. Các thụ thể của hai hormone này thường xuất hiện nhiều trên mô u xơ hơn so với cơ tử cung bình thường, vì vậy sự thay đổi nội tiết có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của khối u.

Phần lớn u xơ cơ tử cung được phát hiện tình cờ qua khám phụ khoa định kỳ hoặc siêu âm. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gây biến chứng như rong kinh, cường kinh dẫn đến thiếu máu, đau vùng chậu, triệu chứng chèn ép bàng quang hoặc trực tràng và thậm chí ảnh hưởng đến khả năng mang thai.

Tỷ lệ mắc u xơ cơ tử cung

U xơ cơ tử cung có xu hướng gia tăng theo tuổi. Ước tính khoảng 20–50% phụ nữ trên 30 tuổi có thể mắc bệnh và tỷ lệ này có thể lên tới 70% ở phụ nữ 50 tuổi. Tuy nhiên, do nhiều trường hợp không có triệu chứng nên tỷ lệ thực tế trong cộng đồng có thể cao hơn.

Đa số u xơ là lành tính. Tỷ lệ sarcoma cơ trơn tử cung rất thấp, khoảng 0,26% trong các trường hợp cắt tử cung. Tuy nhiên, khối u phát triển nhanh đột ngột ở phụ nữ mãn kinh hoặc xuất hiện mới sau mãn kinh là dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám chuyên sâu để loại trừ nguy cơ ác tính.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển u xơ cơ tử cung. Tuổi là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt ở giai đoạn tiền mãn kinh. Tiền sử gia đình có người mắc u xơ làm tăng nguy cơ hơn 3 lần.

Rối loạn chuyển hóa như béo phì, tăng huyết áp, kháng insulin, hội chứng buồng trứng đa nang cũng liên quan đến sự hình thành và phát triển khối u. Phụ nữ tăng huyết áp có thể tăng gần 5 lần nguy cơ mắc bệnh.

Lối sống ít vận động, căng thẳng kéo dài, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thiếu vitamin D, sử dụng nhiều rượu bia, caffeine và thực phẩm chứa nhiều phụ gia cũng được xem là các yếu tố nguy cơ. Ngược lại, mang thai, sinh con nhiều lần, duy trì vận động thể chất thường xuyên và chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, cá có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng u xơ cơ tử cung

Khoảng 75% trường hợp không có triệu chứng. Khi có biểu hiện, người bệnh có thể gặp như:

Ra huyết tử cung bất thường như rong kinh, cường kinh

Đau vùng chậu, đau bụng dưới kéo dài

Cảm giác nặng tức vùng hạ vị

Tiểu nhiều lần, bí tiểu hoặc táo bón do chèn ép

Khó thụ thai hoặc sẩy thai tái diễn

Mức độ triệu chứng phụ thuộc vào kích thước, vị trí và số lượng khối u.

Phân loại u xơ cơ tử cung

Theo phân loại của Hiệp hội Sản Phụ khoa Quốc tế (FIGO 2011), u xơ cơ tử cung được chia thành các nhóm dựa trên vị trí:

Việc phân loại giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và tối ưu hóa khả năng bảo tồn tử cung.

Điều trị u xơ cơ tử cung

Không phải mọi trường hợp đều cần điều trị. U xơ không triệu chứng thường chỉ cần theo dõi định kỳ. Không khuyến cáo điều trị dự phòng nếu chưa có triệu chứng vì chưa có yếu tố tiên lượng chính xác diễn tiến của bệnh.

Khi có triệu chứng, phương pháp điều trị được cá thể hóa dựa trên độ tuổi, nhu cầu sinh sản, kích thước và vị trí khối u, tình trạng bệnh lý kèm theo và mong muốn bảo tồn tử cung.

Điều trị nội khoa nhằm điều hòa tác động của hormone, giúp giảm kích thước khối u và cải thiện triệu chứng.

Điều trị ngoại khoa bao gồm bóc u xơ bảo tồn tử cung hoặc cắt tử cung trong trường hợp cần thiết. Xu hướng hiện nay ưu tiên phương pháp ít xâm lấn, bảo tồn chức năng sinh sản và giảm tối đa biến chứng.

KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ U XƠ CƠ TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Để đảm bảo chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, phụ nữ nên thăm khám tại cơ sở chuyên khoa uy tín.

Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc là đơn vị chuyên khoa sâu về Sản phụ khoa, được đầu tư đồng bộ hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị u xơ cơ tử cung: 

– Khám và tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa Sản phụ khoa

– Siêu âm, chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp đánh giá chính xác vị trí và kích thước u

– Lựa chọn phác đồ điều trị cá thể hóa theo độ tuổi và nhu cầu sinh sản

– Thực hiện phẫu thuật nội soi bóc u xơ bảo tồn tử cung khi có chỉ định

– Theo dõi và quản lý sau điều trị chặt chẽ, đảm bảo an toàn lâu dài

– Chủ động khám phụ khoa định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm u xơ cơ tử cung và bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Nguồn: Bộ Y tế, Quyết định số 456/QĐ-BYT ngày 12/02/2026; Quyết định ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí u xơ cơ tử cung”.