Thoát Vị Bẹn Nghẹt Ở Trẻ Em: Biến Chứng Cấp Cứu Ngoại Khoa

10/12/2025 | Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Thoát Vị Bẹn Nghẹt Ở Trẻ Em: Biến Chứng Cấp Cứu Ngoại Khoa

Thoát vị bẹn là bệnh lý khá phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do ống phúc tinh mạc chưa đóng kín sau sinh, dẫn đến một phần ruột hoặc mô mỡ chui qua thành bụng vào ống bẹn – bìu (ở bé trai) hoặc môi lớn (ở bé gái) gây thành khối phồng vùng bẹn. Nếu không được chẩn đoán và xử trí đúng, thoát vị bẹn có thể tiến triển thành thoát vị bẹn nghẹt, là một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.

Thoát vị bẹn nghẹt là gì?

Thoát vị bẹn nghẹt xảy ra khi nội tạng trong túi thoát vị không thể đẩy vào ổ bụng, bị kẹt tại cổ túi thoát vị. Tình trạng này có thể làm tắc nghẽn lưu thông, chèn ép mạch máu nuôi ruột hoặc cấu trúc thoát vị, gây thiếu máu mô, hoại tử và nguy cơ biến chứng nặng nề.

*Thoát vị bẹn nghẹt ở trẻ (Nguồn: Internet)*

Nguyên nhân gây nghẹt

Nguyên nhân chính dẫn đến thoát vị bẹn nghẹt gồm:

Tăng áp lực ổ bụng đột ngột, do khóc lớn, rặn, ho kéo dài, chơi mạnh.
Lỗ thoát vị hẹp, khiến nội tạng dễ bị kẹt khi chui xuống nhưng khó trở lại.
Nội tạng gấp khúc trong túi thoát vị, gây ứ đọng dịch và tăng kích thước quai ruột.

Triệu chứng lâm sàng

Trẻ có thoát vị bẹn nghẹt thường biểu hiện:

Khối phồng vùng bẹn/bìu căng, đau, không đẩy vào được.
Khối không biến mất khi trẻ nằm yên, thường kèm đau quấy khóc.
Biểu hiện toàn thân: nôn mửa, chướng bụng, quấy khóc kéo dài, bỏ bú, sốt, da vùng bẹn có thể đỏ hoặc tím

Khi có những dấu hiệu này, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế cấp cứu ngay để tránh hoại tử ruột hoặc các biến chứng nghiêm trọng khác.

Chẩn đoán

Chẩn đoán thoát vị bẹn nghẹt chủ yếu dựa trên thăm khám lâm sàng và tiền sử; siêu âm hỗ trợ đánh giá tình trạng mạch máu, các quai ruột nghẹt nếu cần thiết.

Điều trị

1. Mục tiêu điều trị: Giải phóng nội tạng bị nghẹt, khôi phục lưu thông, và xử trí tình trạng thiếu máu, hoại tử nếu có.

2. Phẫu thuật cấp cứu là phương pháp điều trị chính yếu:

Mổ mở thoát vị bẹn: truyền thống, hiệu quả cao.
Mổ nội soi: lựa chọn khi phù hợp, giảm đau và thời gian hồi phục.
Hiện tại cả hai phương pháp đều được áp dụng tùy điều kiện lâm sàng và kinh nghiệm phẫu thuật viên.

3. Xử trí giảm nghẹt ban đầu:
Trong một số trường hợp nhất định dưới giám sát chuyên khoa, có thể thử giảm nghẹt thủ công nếu phát hiện sớm và không có dấu hiệu biến chứng. Tuy nhiên, phải được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.

Biến chứng nếu không điều trị kịp thời

Hoại tử ruột và nguy cơ viêm phúc mạc.
Tắc ruột cơ học gây đau quặn, nôn nhiều, chướng bụng.
Tổn thương mạch máu nuôi tinh hoàn ở bé trai, ảnh hưởng lâu dài.

Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo cha mẹ nên hiểu rõ thoát vị bẹn là bệnh lý bẩm sinh cần chẩn đoán sớm và xử trí ngoại khoa chủ động, không đợi đến khi biến chứng nghẹt xảy ra. Việc khám sớm và can thiệp phẫu thuật dự phòng trước khi xảy ra nghẹt giúp giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Thoát vị bẹn nghẹt là biến chứng cấp cứu của thoát vị bẹn ở trẻ em, đòi hỏi đánh giá và xử trí ngoại khoa kịp thời. Cha mẹ cần chú ý những dấu hiệu bất thường vùng bẹn, không chần chừ khi trẻ xuất hiện đau quấy, khối phồng cố định không đẩy vào được hoặc kèm theo nôn, sốt. Việc điều trị sớm giúp trẻ hồi phục nhanh và giảm nguy cơ biến chứng sức khỏe lâu dài.

Khoa Ngoại tổng hợp – Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Vĩnh Phúc là đơn vị chuyên môn thực hiện chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật các bệnh lý ngoại khoa ở trẻ em, với định hướng an toàn – hiệu quả – lấy người bệnh làm trung tâm. Khoa tiếp nhận và xử trí từ các bệnh lý thường gặp đến các trường hợp cấp cứu ngoại nhi phức tạp, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của trẻ em trong và ngoài tỉnh.

Lĩnh vực chuyên môn nổi bật

Phẫu thuật các bệnh lý thoát vị bẹn, tràn dịch màng tinh hoàn, hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn, lỗ tiểu lệch thấp, lún dương vật …
Điều trị viêm ruột thừa, tắc ruột, dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa …
Phẫu thuật u nang, áp xe phần mềm, chấn thương ngoại khoa …
Xử trí cấp cứu ngoại nhi: thoát vị bẹn nghẹt, lồng ruột, chấn thương bụng …
Theo dõi, chăm sóc và phục hồi sau mổ theo quy trình chuẩn