CHỌC HÚT LẤY TẾ BÀO TUYẾN GIÁP BẰNG KIM NHỎ: HƯỚNG DẪN CHI TIẾT DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH

Chọc hút lấy tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ (Fine Needle Aspiration – FNA) là kỹ thuật chẩn đoán thường quy trong đánh giá các nhân tuyến giáp. Phương pháp này giúp xác định bản chất tổn thương một cách chính xác, an toàn, ít xâm lấn và không cần phẫu thuật.

*Chọc hút tế bào tuyến giáp dưới hướng dẫn siêu âm*

Nhiều người bệnh khi phát hiện có nhân tuyến giáp thường lo lắng: “Có cần chọc hút không? Có đau không? Có nguy hiểm không? Kết quả có chính xác không?” Bài viết dưới đây giúp người bệnh hiểu rõ kỹ thuật, chỉ định, cách chuẩn bị, quy trình thực hiện và theo dõi sau thủ thuật.

CHỌC HÚT LẤY TẾ BÀO TUYẾN GIÁP LÀ GÌ?

Khái niệm

Chọc hút tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ là phương pháp sử dụng kim tiêm nhỏ chọc trực tiếp vào nhân hoặc vùng tổn thương tuyến giáp để lấy một lượng rất nhỏ tế bào. Mẫu bệnh phẩm được phết lên lam kính, cố định, nhuộm và quan sát dưới kính hiển vi quang học nhằm xác định tính chất tổn thương (lành tính, viêm, nghi ngờ ác tính…).

Kỹ thuật này đặc biệt có giá trị trong chẩn đoán phân biệt các nhân tuyến giáp, giúp bác sĩ lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Lợi ích của kỹ thuật

Độ chính xác cao trong đánh giá tổn thương.
Ít đau, ít biến chứng.
Thời gian thực hiện ngắn (khoảng 30 phút).
Không cần gây mê, không để lại sẹo.
Chi phí hợp lý, dễ triển khai.

KHI NÀO NGƯỜI BỆNH ĐƯỢC CHỈ ĐỊNH CHỌC HÚT LẤY TẾ BÀO TUYẾN GIÁP?

Chỉ định theo phân loại TI-RADS

Chọc hút tế bào tuyến giáp thường được chỉ định đối với các nhân có thành phần đặc hoặc nghi ngờ viêm tuyến giáp. Cụ thể:

Đối với nhân đơn độc:

TI-RADS 5: kích thước ≥ 1 cm
TI-RADS 4: kích thước ≥ 1,5 cm
TI-RADS 3: kích thước ≥ 2 cm

Đối với đa nhân tuyến giáp:

Ưu tiên chọc hút các nhân có TI-RADS cao hơn.
Nếu các nhân tương đương nhau, chọn nhân có kích thước lớn nhất.

Một số trường hợp đặc biệt:

Nhân < 1 cm nhưng có dấu hiệu nghi ngờ ác tính cao trên siêu âm.
Nhân sát các cấu trúc quan trọng, có hạch nghi ngờ hoặc dấu hiệu xâm lấn.

Chỉ định khác

Nghi ngờ viêm tuyến giáp cấp, bán cấp, viêm Riedel.
Cần chẩn đoán phân biệt tổn thương.

Việc chỉ định do bác sĩ chuyên khoa quyết định sau khi đánh giá lâm sàng và cận lâm sàng.

NHỮNG TRƯỜNG HỢP KHÔNG NÊN THỰC HIỆN

Không thực hiện chọc hút trong các trường hợp:

Rối loạn đông máu nặng (tiểu cầu < 50 G/L, hemophilia, xơ gan nặng…).
Đang cường giáp chưa kiểm soát.
Cơn tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim cấp.
Người bệnh không hợp tác, rối loạn tâm thần.
Đang trong tình trạng cấp cứu.

NGƯỜI BỆNH CẦN CHUẨN BỊ GÌ TRƯỚC THỦ THUẬT?

Người bệnh cần thông báo:

Các bệnh lý đang mắc.
Các thuốc đang sử dụng, đặc biệt thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu.
Tiền sử dị ứng.

Chuẩn bị trước thủ thuật

Ăn nhẹ, nghỉ ngơi.
Đo mạch, huyết áp.
Ký giấy cam kết thực hiện thủ thuật.
Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo chỉ định.

QUY TRÌNH CHỌC HÚT TUYẾN GIÁP DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Các bước cơ bản

Bác sĩ sờ nắn hoặc siêu âm xác định vị trí nhân.
Sát khuẩn vùng da cần chọc.
Đâm kim nhanh vào nhân tuyến giáp.
Di chuyển kim nhẹ nhàng để lấy tế bào.
Rút kim và ép cầm máu tối thiểu 5 phút.
Dàn mỏng mẫu bệnh phẩm trên lam kính và cố định.
Gửi mẫu làm xét nghiệm tế bào học.

Thời gian thực hiện trung bình khoảng 30 phút.

SAU KHI CHỌC HÚT CẦN THEO DÕI GÌ?

Theo dõi thông thường

Nghỉ ngơi tại chỗ 15–30 phút.
Tránh vận động mạnh vùng cổ trong 24 giờ.
Giữ vùng chọc sạch, khô.

Các tai biến có thể gặp (hiếm)

Chảy máu nhẹ tại chỗ.
Choáng thoáng qua.
Sưng tuyến giáp tạm thời.
Nhiễm trùng tại vị trí chọc (rất hiếm).

Khi xuất hiện đau tăng, sưng nhiều, sốt, khó thở, người bệnh cần quay lại bệnh viện ngay.

NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG CHO NGƯỜI BỆNH

Không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Tuân thủ lịch hẹn trả kết quả và tái khám.
Thủ thuật phải được thực hiện tại cơ sở y tế đủ điều kiện chuyên môn.
Giữ tâm lý thoải mái để quá trình thực hiện thuận lợi.

Có nhân tuyến giáp? Đừng tự lo lắng – hãy để bác sĩ đánh giá đúng ngay từ đầu

Tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám và tư vấn dựa trên các bằng chứng chuyên môn: siêu âm phân loại TI-RADS, xét nghiệm hormon tuyến giáp và các chỉ định cần thiết khác.

Với các trường hợp cần làm rõ bản chất nhân tuyến giáp, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ – thủ thuật ít xâm lấn, thực hiện nhanh, theo dõi sau thủ thuật chặt chẽ.

Điều quan trọng là người bệnh được giải thích rõ ràng trước khi làm, được hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật và được hẹn lịch nhận kết quả/tái khám để có hướng xử trí phù hợp, tránh bỏ sót tổn thương nghi ngờ và tránh can thiệp không cần thiết.

Thông tin liên hệ đặt lịch khám tại BỆNH VIỆN SẢN NHI VĨNH PHÚC

Hotline CSKH: 0911.553.115

Hotline Cấp cứu 24/7: 0859.873.115

Địa chỉ: Km số 9, đường tránh Vĩnh Yên, xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ

Fanpage | Zalo | YouTube: Bệnh Viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tài liệu tham khảo:

Bộ y tế (2025). Quyết định 3771/QĐ-BYT ngày 08/12/2025 của Bộ y tế về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Nội tiết – Tập 1”