Khi nào trẻ cần cắt amidan hoặc nạo VA? Những dấu hiệu cha mẹ không nên bỏ qua

Amidan khẩu cái và VA (amidan vòm họng) là các tổ chức lympho thuộc vòng bạch huyết Waldeyer, có vai trò tham gia vào đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể trẻ chống lại vi khuẩn và virus xâm nhập qua đường hô hấp trên. Tuy nhiên, khi các tổ chức này bị viêm tái phát nhiều lần hoặc phì đại quá mức, chúng có thể trở thành ổ nhiễm trùng mạn tính hoặc gây tắc nghẽn đường thở, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, giấc ngủ, sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ.

Trong những trường hợp đó, bác sĩ chuyên khoa tai – mũi – họng có thể chỉ định cắt amidan và/hoặc nạo VA nhằm loại bỏ ổ bệnh lý, cải thiện triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. Vậy khi nào trẻ thực sự cần can thiệp phẫu thuật? Cha mẹ cần nhận biết những dấu hiệu nào?

Vai trò của amidan và VA trong cơ thể trẻ

Amidan và VA hoạt động như “hàng rào miễn dịch” ở vùng họng – mũi, giúp nhận diện và tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Ở trẻ nhỏ, các tổ chức này thường phát triển mạnh hơn người lớn và có xu hướng to dần theo tuổi.

Tuy nhiên, khi viêm nhiễm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, amidan và VA có thể mất dần chức năng bảo vệ, trở thành nguồn gây viêm mạn tính, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp và nhiều biến chứng khác.

Cắt amidan hoặc nạo VA được các bác sĩ tư vấn trong các trường hợp sau:

1. Khi trẻ bị viêm amidan hoặc viêm VA tái phát nhiều lần

Một trong những chỉ định quan trọng của phẫu thuật là viêm tái phát nhiều lần, điều trị nội khoa không hiệu quả. Trẻ thường có các biểu hiện:

Sốt, đau họng, nuốt đau, hơi thở hôi tái diễn nhiều đợt trong năm.
Viêm VA gây nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi mạn tính, viêm tai giữa tái phát.
Phải sử dụng kháng sinh nhiều lần nhưng bệnh vẫn tái phát nhanh.

Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến ăn uống, giấc ngủ, khả năng học tập và sức đề kháng của trẻ. Khi tần suất viêm cao và đáp ứng điều trị kém, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định phẫu thuật để loại bỏ ổ viêm.

2. Khi amidan hoặc VA phì đại gây tắc nghẽn đường thở

Amidan hoặc VA phì đại có thể chèn ép đường hô hấp trên, gây ra:

Ngáy to khi ngủ, ngủ không sâu giấc.
Thở miệng kéo dài, khô họng, hôi miệng.
Có thể xuất hiện cơn ngưng thở khi ngủ (hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn).
Trẻ mệt mỏi ban ngày, kém tập trung, chậm tăng trưởng thể chất.

Trong những trường hợp này, phẫu thuật giúp giải phóng đường thở, cải thiện chất lượng giấc ngủ, tăng khả năng oxy hóa và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ.

3. Khi xuất hiện biến chứng liên quan đến amidan và VA

Viêm amidan và VA mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng:

Viêm tai giữa tái phát, nghe kém kéo dài.
Viêm xoang mạn tính.
Nhiễm trùng đường hô hấp dưới tái diễn.
Một số biến chứng toàn thân hiếm gặp liên quan đến nhiễm khuẩn kéo dài.

Khi các biến chứng này được xác định có liên quan trực tiếp đến amidan hoặc VA, bác sĩ sẽ đánh giá chỉ định phẫu thuật nhằm phòng ngừa tổn thương lâu dài cho trẻ.

4. Khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả

Nguyên tắc điều trị ưu tiên luôn là điều trị nội khoa trước: kháng sinh khi có nhiễm khuẩn, thuốc chống viêm, vệ sinh mũi họng, theo dõi định kỳ. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi:

Triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát nhanh.
Ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và sinh hoạt của trẻ.
Có nguy cơ biến chứng.

Quyết định phẫu thuật luôn dựa trên đánh giá tổng hợp lâm sàng, không dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ.

Quyết định phẫu thuật cần được đánh giá như thế nào?

Việc cắt amidan hoặc nạo VA phải được bác sĩ chuyên khoa tai – mũi – họng thăm khám trực tiếp, đánh giá:

Tần suất viêm, mức độ triệu chứng.
Ảnh hưởng đến hô hấp, giấc ngủ, ăn uống, phát triển.
Kết quả nội soi, hình ảnh học và các xét nghiệm cần thiết.

Chỉ khi lợi ích của phẫu thuật vượt trội so với nguy cơ, bác sĩ mới chỉ định can thiệp.

Tìm hiểu thêm: Cắt amidan nhẹ nhàng không đau nhanh hồi phục tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

TRẢI NGHIỆM PHẪU THUẬT CẮT AMYDAL VÀ NẠO V.A “KHÔNG ĐAU” TẠI BỆNH VIỆN SẢN NHI TỈNH VĨNH PHÚC

Thực hiện khám và điều trị amidan – VA tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc

Tại Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc, công tác khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý amidan – VA được triển khai theo đúng hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, bảo đảm an toàn và hiệu quả cho người bệnh với:

Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tai – mũi – họng giàu kinh nghiệm, được đào tạo bài bản, thường xuyên cập nhật kỹ thuật mới.
Hệ thống trang thiết bị chẩn đoán hiện đại, hỗ trợ đánh giá chính xác tình trạng amidan, VA và các bệnh lý tai – mũi – họng liên quan.
Quy trình thăm khám, tư vấn và điều trị chuẩn hóa, giúp gia đình hiểu rõ chỉ định, lợi ích, nguy cơ và kế hoạch theo dõi sau can thiệp.
Phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa trong chăm sóc toàn diện cho trẻ.